ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ားစုသည္ ေကာင္းကင္မွ ပ်ံလာေသာ ရဟန္းေတာ္တိုင္းကို ‘ရဟႏၱာ’ခ်ည္းထင္တတ္၏ ။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ မွတ္သားရမည္မွာ ‘ေကာင္းကင္မွာပ်ံနိုင္တိုင္း ရဟႏၱာမဟုတ္၊ ရဟႏၱာတိုင္း လည္း ေကာင္းကင္မွာ မပ်ံနိုင္’ ဟူေသာ အခ်က္ပင္ျဖစ္၏ ။ ေကာင္းကင္တြင္ ပ်ံနိုင္ေသာသူသည္ သုံဦးရွိ၏။ ေဆး၊ အင္း၊ ဓာတ္ စသည္ ေအာင္ျမင္သျဖင့္ ဝိဇၨာေဇာ္ဂ်ီ၊ တပသီအခ်ိဳ႕ ေကာင္းကင္တြင္ ပ်ံနိုင္၏ ။

စ်ာန္အဘိညာဥ္ရေသာ ရဟန္းအခ်ိဳ႕ ေကာင္းကင္တြင္ပ်ံနိုင္၏ ။ ယခုအခါ အဝီစိငရဲ၌ က်ခံေနရေသာ ‘ ေဒဝဒတ္ရဟန္း’ သည္ သံဃာသင္းခြဲေသာကံကို မျပဳမီ၊ ဘုရားရွင္အား ေသြးစိမ္းတည္ေအာင္ မလုပ္မီက ေကာင္းကင္ပ်ံနိုင္ေသာ စ်ာန္အဘိဉာဥ္ရ ရဟန္းတစ္ပါးပင္ျဖစ္၏ ။ ဘုန္းႀကီးခ်င္ေသာ ေလာဘ(စိတ္ယုတ္မာ)ေၾကာင့္ မဟုတ္တာေတြ ေလွ်ာက္လုပ္မိသျဖင့္ စ်ာန္ေလွ်ာၿပီး ေျမမ်ိဳကာ အဝီစိငရဲသို႔ က်ေရာက္ေနျခင္းျဖစ္၏ ။

စ်ာဥ္အဘိညာဥ္ရေသာ ရဟႏၱာမ်ားေကာင္းကင္တြင္ ပ်ံနိုင္ၾက၏ ။ စ်ာန္အဘိညာဥ္ မရေသာ ‘သုကၡဝိပႆကရဟႏၱာ’ မ်ားကာ ရဟႏၱာျဖစ္ေသာ္လည္း ေကာင္းကင္တြင္ပ်ံနိုင္ျခင္း မရွိေခ်။ ဆက္၍မွတ္ရမည္မွာ ေကာင္းကင္ပ်ံနိုင္ျခင္းသည္ စ်ာန္၏တန္ခိုးမဟုတ္၊ အဘိညာဥ္၏ တန္ခိုးသာျဖစ္သည္။ စ်ာန္ႏွင့္အဘိညာဥ္သည္မတူေပ။ စ်ာန္သည္ တိဟိတ္ပုဂၢိုလ္တိုင္း ရနိုင္ေသာ္လည္း အဘိညာဥ္ကား တိဟိတ္ပုဂၢိုလ္ျဖစ္႐ုံႏွင့္ မရ။ အာဟာရဓာတ္ အားေကာင္းၿပီး ကိုယ္ခႏၶာေတာင့္တင္း ခိုင္မာဖို႔လည္း လိုအပ္၏ ။

စ်ာန္အဂၤါငါးပါး ရွိေသာ ပထမစ်ာန္။
စ်ာန္အဂၤါေလးပါး ရွိေသာ ဒုတိယစ်ာန္။
စ်ာန္အဂၤါသုံးပါး ရွိေသာ တတိယစ်ာန္။
စ်ာန္အဂၤါႏွစ္ပါး ရွိေသာ စတုတၳစ်ာန္။
စ်ာန္အဂၤါတစ္ပါး ရွိေသာ ပၪၥမစ်ာန္။ ဟု ငါးပါးရွိသည္။

‘ ေမတၱာဒေယာ တေယာ စတုတၳဇၥဳာနိကာ ‘ ဟူေသာ အဘိဓမၼတၳသဂၤဟက်မ္းအဖြင့္အရ ေမတၱာ၊ က႐ုဏာ၊ မုဒိတာသုံးပါးတြင္း တစ္ပါးပါးကို ပြားမ်ားလွ်င္ ပထမစ်ာန္မွ စတုတၳစ်ာန္အထိ ရနိုင္သည္ဟု သိရ၏ ။ စ်ာန္၏အဓိပၸါယ္မွာ ‘ကိေလသာတို႔ကို ေလာင္ၿမိဳက္ျခင္း၊ ကိေလသာတို႔ကို ၿငိမ္းေစျခင္း’ ဟု ျဖစ္သည္။

သမထကမၼ႒ာန္း (၄၀)တြင္ ေမတၱာဘာ၀နာသည္ စ်ာန္တရားကို အျမန္ဆုံးရ၏ ။ စာေတြ႕၊ လက္ေတြ႕ႏွစ္ခုလုံးျပပါအံ့။ မဇၥိုမပဏၰာသပါဠိေတာ္၊ ဓနၪၨာနီသုတ္အဖြင့္၌ ဓနၪၨာနီပုဏၰားႀကီးသည္ ေသခါနီး ကာလတြင္ အရွင္သာရိပုတၱရာကိုပင့္ၿပီး တရားနား၏ ။ အရွင္သာရိပုတၱရာက ေမတၱာပြားမ်ားနည္း ကို ေဟာၾကားေပးေတာ္မူ၏ ။

တရားနားရင္း၌ပင္ ေမတၱာဘာဝနာကို ပြားမ်ားေလရာ ပထမစ်ာန္ကို ရ၏ ။ ထိုပထမစ်ာန္ႏွင့္ ေသေသာေၾကာင့္ ပထမစ်ာန္ျဗဟၼာ့ဘုံသို႔ ေရာက္ရ၏ ။ ထိုအေၾကာင္းကို ဗုဒၶသိေတာ္မူေသာအခါ ‘ မဂ္ဖိုလ္ရနိုင္သူကို စ်ာန္ရေၾကာင္းတရားကိုသာ ေဟာရမည္ေလာ’ ဟု အျပစ္တင္ေတာ္မူကာ ျဗဟၼာ့ျပည္အထိ လိုက္ၿပီး ဝိပႆနာတရားကို ေဟာခိုင္းေတာ္မူ၏ ။

အရွင္သာရိပုတၱရာကလည္း လိုက္ေဟာ၏ ။ ထို႔ေၾကာင့္ ျဗဟၼာျပည္ေရာက္မွ ဓနၪၨာနီပုဏၰားသည္ မဂ္ဖိုလ္ကို ရသြား၏ ။ ထိုအခါမွေနာက္ အရွင္သာရိပုတၱရာသည္ တရားေဟာသည့္အခါတိုင္း သစၥာေလးပါး ဝိပႆနာတရားကို ထည့္သြင္းေဟာၾကားေတာ့သည္။

ဤျဖစ္ရပ္၌ ေမတၱာတရားေဟာေနစဥ္ ခဏတာ အခ်ိန္တြင္းမွာပင္ စ်ာန္ရသြားသည္ ကို ေထာက္ေသာအားျဖင့္ ကိေလသာၿငိမ္းေန႐ုံ စ်ာန္ရဖို႔အတြက္ေလာက္ကာ မခဲယဥ္းဟု သိနိုင္၏ ။
စ်ာန္ရပုံကို အလုပ္ႏွင့္ညွိ၍ လက္ေတြျပအံ့။

ေမတၱာဘာဝနာကို စ်ာန္ရေအာင္ ပြားမ်ားလိုသူသည္ မိမိကိုယ္ကစ၍ ပြားမ်ားရ၏။ ၿပီးလွ်င္ မိမိအေပၚ ေက်းဇူးအမ်ားဆုံး၊ မိမိအခ်စ္ျမတ္နိုးဆုံးပုဂၢိုလ္၊ ၿပီးလွ်င္ မခ်စ္မမုန္း အလယ္အလတ္ပုဂၢိုလ္၊ ၿပီးလွ်င္ ရန္သူျဖစ္သူတို႔အေပၚ ပြားမ်ားရမည္။ ဤကား ဝိသုဒၶိမဂ္ အဠကထာလာ အတိုင္းျဖစ္၏ ။ ထိုအစဥ္ကို မွတ္မိရန္ သီထားေသာ လကၤာတစ္ပုဒ္ကာ –

“မိမိကိုယ္က၊ အဦးစ၍
ပိယမဇၥဳ၊ ေဝရီက်ေအာင္
တစ္စတစ္စ၊ သုံးဝပုဂၢိုလ္
ကိုယ္ႏွင့္အတူ၊ အမွ်မူ၍ ”

ပြားမ်ားမႈ႕အားေကာင္းလာသည္ႏွင့္ ပထမစ်ာန္ကို ရရွိ၏ ။ ပထမစ်ာန္ရပုံကာ-မိမိေမတၱာပို႔လိုသူကို အာ႐ုံယူလိုက္လွ်င္ ခ်က္ခ်င္းရ၏ ။ ဤသည္ကို’ပထမစ်ာန္၏ ပထမအဂၤါျဖစ္ေသာ ဝိတက္’ ဟုေခၚ၏ ။ ထိုသူ၏ သြားပုံ လာပုံ က်န္းမာ ခ်မ္းသာပုံကို လိုအပ္သလို သုံးသပ္ဆင္ျခင္၍ရ၏ ။ ဤသည္ကို ‘ ဝိစာရ ‘ ဟုေခၚ၏ ။

ေမတၱာပြားေနခ်ိန္တြင္ ဘာနဲ႕မွမတူေအာင္ အလြန္ႏွစ္သက္၏ ။ ဤသည္ကို ပီတိ ဟုေခၚ၏။ ေမတၱာ ပြားေနခ်ိန္တြင္ အလြန္းခ်မ္းသာ၏ ။ ဤသည္ကို သုခ ဟုေခၚ၏ ။ ေမတၱာပြားေနခ်ိန္တြင္ စိတ္သည္ေမတၱာခံယူသူအေပၚ၌ တည္ၾကည္ေန၏ ။ ဤသည္ကို ‘ဧကဂၢတာ’ ဟုေခၚ၏ ။ ထိုဧကဂၢတာ ေစတသိက္ကိုပင္ သမဓိ ဟုလည္း ေခၚၾက၏ ။

ဆိုအပ္ခဲ့ၿပီးေသာ စ်ာန္အဂၤါငါးပါးႏွင့္ ျပည့္စုံေနခ်ိန္ကို ပထမစ်ာန္ရသည္ဟု ေခၚသည္။ ထိုပထမစ်ာန္ရ႐ုံမွ်ျဖင့္ ေျမလွ်ိုးမိုးပ်ံ ကိုယ္ေယာင္ေဖ်ာက္ျခင္းမ်ား မလုပ္နိုင္ေပ။ ထိုပထမစ်ာန္မွ ပၪၥမစ်ာန္အထိေရာက္ေအာင္ အစဥ္တိုင္း အစုန္ပြားမ်ားနိုင္၏ ။ တစ္ဖန္ ပၪၥမစ်ာန္မွ ပထမစ်ာန္ ထိေရာက္ေအာင္ အဆန္လည္း ပြားမ်ားနိုင္၏ ။

ထိုကဲ့သို႔ စ်ာန္ငါးပါးကို အစုန္အဆန္ ပြားမ်ားနိုင္ၿပီး ဝသီေဘာ္နိုင္ေသာအခါ အဘိညာဥ္ကိုရ၏ ။ ထိုအဘိညာဥ္ကို ရေသာအခါတြင္မွ ဝါေယာကသိုဏ္း ဝင္စားၿပီး မိမိကိုယ္ကို ေပါ့ပါးေစကာ ေကာင္းကင္သို႔ ပ်ံနိုင္ျခင္းျဖစ္၏ ။

ဤစကားရပ္တို႔ကို ေထာက္၍ စ်ာန္ရ႐ုံမွ်ႏွင့္ ေကာင္းကင္မပ်ံနိုင္၊ အဘိညာဥ္ အထိ ရမွသာ ေကာင္းကင္ ပ်ံနိုင္သည္ဟု ခြဲျခားမွတ္သားရမည္ ။

ဖိုးသူေတာ္(www.phothutaw.com)
Credit:အရွင္ဇဝန (ေမတၱာရွင္-ေ႐ႊျပည္သာ)
#Unicode Version#
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုသည် ကောင်းကင်မှ ပျံလာသော ရဟန်းတော်တိုင်းကို ‘ရဟန္တာ’ချည်းထင်တတ်၏ ။ အကျဉ်းချုပ် မှတ်သားရမည်မှာ ‘ကောင်းကင်မှာပျံနိုင်တိုင်း ရဟန္တာမဟုတ်၊ ရဟန္တာတိုင်း လည်း ကောင်းကင်မှာ မပျံနိုင်’ ဟူသော အချက်ပင်ဖြစ်၏ ။ ကောင်းကင်တွင် ပျံနိုင်သောသူသည် သုံဦးရှိ၏။ ဆေး၊ အင်း၊ ဓာတ် စသည် အောင်မြင်သဖြင့် ဝိဇ္ဇာဇော်ဂျီ၊ တပသီအချို့ ကောင်းကင်တွင် ပျံနိုင်၏ ။

ဈာန်အဘိညာဉ်ရသော ရဟန်းအချို့ ကောင်းကင်တွင်ပျံနိုင်၏ ။ ယခုအခါ အဝီစိငရဲ၌ ကျခံနေရသော ‘ ဒေဝဒတ်ရဟန်း’ သည် သံဃာသင်းခွဲသောကံကို မပြုမီ၊ ဘုရားရှင်အား သွေးစိမ်းတည်အောင် မလုပ်မီက ကောင်းကင်ပျံနိုင်သော ဈာန်အဘိဉာဉ်ရ ရဟန်းတစ်ပါးပင်ဖြစ်၏ ။ ဘုန်းကြီးချင်သော လောဘ(စိတ်ယုတ်မာ)ကြောင့် မဟုတ်တာတွေ လျှောက်လုပ်မိသဖြင့် ဈာန်လျှောပြီး မြေမျိုကာ အဝီစိငရဲသို့ ကျရောက်နေခြင်းဖြစ်၏ ။

ဈာဉ်အဘိညာဉ်ရသော ရဟန္တာများကောင်းကင်တွင် ပျံနိုင်ကြ၏ ။ ဈာန်အဘိညာဉ် မရသော ‘သုက္ခဝိပဿကရဟန္တာ’ များကာ ရဟန္တာဖြစ်သော်လည်း ကောင်းကင်တွင်ပျံနိုင်ခြင်း မရှိချေ။ ဆက်၍မှတ်ရမည်မှာ ကောင်းကင်ပျံနိုင်ခြင်းသည် ဈာန်၏တန်ခိုးမဟုတ်၊ အဘိညာဉ်၏ တန်ခိုးသာဖြစ်သည်။ ဈာန်နှင့်အဘိညာဉ်သည်မတူပေ။ ဈာန်သည် တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း ရနိုင်သော်လည်း အဘိညာဉ်ကား တိဟိတ်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရုံနှင့် မရ။ အာဟာရဓာတ် အားကောင်းပြီး ကိုယ်ခန္ဓာတောင့်တင်း ခိုင်မာဖို့လည်း လိုအပ်၏ ။

ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး ရှိသော ပထမဈာန်။
ဈာန်အင်္ဂါလေးပါး ရှိသော ဒုတိယဈာန်။
ဈာန်အင်္ဂါသုံးပါး ရှိသော တတိယဈာန်။
ဈာန်အင်္ဂါနှစ်ပါး ရှိသော စတုတ္ထဈာန်။
ဈာန်အင်္ဂါတစ်ပါး ရှိသော ပဉ္စမဈာန်။ ဟု ငါးပါးရှိသည်။

‘ မေတ္တာဒယော တယော စတုတ္ထဇ္စုာနိကာ ‘ ဟူသော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းအဖွင့်အရ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာသုံးပါးတွင်း တစ်ပါးပါးကို ပွားများလျှင် ပထမဈာန်မှ စတုတ္ထဈာန်အထိ ရနိုင်သည်ဟု သိရ၏ ။ ဈာန်၏အဓိပ္ပါယ်မှာ ‘ကိလေသာတို့ကို လောင်မြိုက်ခြင်း၊ ကိလေသာတို့ကို ငြိမ်းစေခြင်း’ ဟု ဖြစ်သည်။

သမထကမ္မဋ္ဌာန်း (၄၀)တွင် မေတ္တာဘာဝနာသည် ဈာန်တရားကို အမြန်ဆုံးရ၏ ။ စာတွေ့၊ လက်တွေ့နှစ်ခုလုံးပြပါအံ့။ မဇ္စိုမပဏ္ဏာသပါဠိတော်၊ ဓနဉ္ဇာနီသုတ်အဖွင့်၌ ဓနဉ္ဇာနီပုဏ္ဏားကြီးသည် သေခါနီး ကာလတွင် အရှင်သာရိပုတ္တရာကိုပင့်ပြီး တရားနား၏ ။ အရှင်သာရိပုတ္တရာက မေတ္တာပွားများနည်း ကို ဟောကြားပေးတော်မူ၏ ။

တရားနားရင်း၌ပင် မေတ္တာဘာဝနာကို ပွားများလေရာ ပထမဈာန်ကို ရ၏ ။ ထိုပထမဈာန်နှင့် သေသောကြောင့် ပထမဈာန်ဗြဟ္မာ့ဘုံသို့ ရောက်ရ၏ ။ ထိုအကြောင်းကို ဗုဒ္ဓသိတော်မူသောအခါ ‘ မဂ်ဖိုလ်ရနိုင်သူကို ဈာန်ရကြောင်းတရားကိုသာ ဟောရမည်လော’ ဟု အပြစ်တင်တော်မူကာ ဗြဟ္မာ့ပြည်အထိ လိုက်ပြီး ဝိပဿနာတရားကို ဟောခိုင်းတော်မူ၏ ။

အရှင်သာရိပုတ္တရာကလည်း လိုက်ဟော၏ ။ ထို့ကြောင့် ဗြဟ္မာပြည်ရောက်မှ ဓနဉ္ဇာနီပုဏ္ဏားသည် မဂ်ဖိုလ်ကို ရသွား၏ ။ ထိုအခါမှနောက် အရှင်သာရိပုတ္တရာသည် တရားဟောသည့်အခါတိုင်း သစ္စာလေးပါး ဝိပဿနာတရားကို ထည့်သွင်းဟောကြားတော့သည်။

ဤဖြစ်ရပ်၌ မေတ္တာတရားဟောနေစဉ် ခဏတာ အချိန်တွင်းမှာပင် ဈာန်ရသွားသည် ကို ထောက်သောအားဖြင့် ကိလေသာငြိမ်းနေရုံ ဈာန်ရဖို့အတွက်လောက်ကာ မခဲယဉ်းဟု သိနိုင်၏ ။
ဈာန်ရပုံကို အလုပ်နှင့်ညှိ၍ လက်တွေပြအံ့။

မေတ္တာဘာဝနာကို ဈာန်ရအောင် ပွားများလိုသူသည် မိမိကိုယ်ကစ၍ ပွားများရ၏။ ပြီးလျှင် မိမိအပေါ် ကျေးဇူးအများဆုံး၊ မိမိအချစ်မြတ်နိုးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်၊ ပြီးလျှင် မချစ်မမုန်း အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ပြီးလျှင် ရန်သူဖြစ်သူတို့အပေါ် ပွားများရမည်။ ဤကား ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဠကထာလာ အတိုင်းဖြစ်၏ ။ ထိုအစဉ်ကို မှတ်မိရန် သီထားသော လင်္ကာတစ်ပုဒ်ကာ –

“မိမိကိုယ်က၊ အဦးစ၍
ပိယမဇ္စု၊ ဝေရီကျအောင်
တစ်စတစ်စ၊ သုံးဝပုဂ္ဂိုလ်
ကိုယ်နှင့်အတူ၊ အမျှမူ၍ ”

ပွားများမှု့အားကောင်းလာသည်နှင့် ပထမဈာန်ကို ရရှိ၏ ။ ပထမဈာန်ရပုံကာ-မိမိမေတ္တာပို့လိုသူကို အာရုံယူလိုက်လျှင် ချက်ချင်းရ၏ ။ ဤသည်ကို’ပထမဈာန်၏ ပထမအင်္ဂါဖြစ်သော ဝိတက်’ ဟုခေါ်၏ ။ ထိုသူ၏ သွားပုံ လာပုံ ကျန်းမာ ချမ်းသာပုံကို လိုအပ်သလို သုံးသပ်ဆင်ခြင်၍ရ၏ ။ ဤသည်ကို ‘ ဝိစာရ ‘ ဟုခေါ်၏ ။

မေတ္တာပွားနေချိန်တွင် ဘာနဲ့မှမတူအောင် အလွန်နှစ်သက်၏ ။ ဤသည်ကို ပီတိ ဟုခေါ်၏။ မေတ္တာ ပွားနေချိန်တွင် အလွန်းချမ်းသာ၏ ။ ဤသည်ကို သုခ ဟုခေါ်၏ ။ မေတ္တာပွားနေချိန်တွင် စိတ်သည်မေတ္တာခံယူသူအပေါ်၌ တည်ကြည်နေ၏ ။ ဤသည်ကို ‘ဧကဂ္ဂတာ’ ဟုခေါ်၏ ။ ထိုဧကဂ္ဂတာ စေတသိက်ကိုပင် သမဓိ ဟုလည်း ခေါ်ကြ၏ ။

ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော ဈာန်အင်္ဂါငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံနေချိန်ကို ပထမဈာန်ရသည်ဟု ခေါ်သည်။ ထိုပထမဈာန်ရရုံမျှဖြင့် မြေလျှိုးမိုးပျံ ကိုယ်ယောင်ဖျောက်ခြင်းများ မလုပ်နိုင်ပေ။ ထိုပထမဈာန်မှ ပဉ္စမဈာန်အထိရောက်အောင် အစဉ်တိုင်း အစုန်ပွားများနိုင်၏ ။ တစ်ဖန် ပဉ္စမဈာန်မှ ပထမဈာန် ထိရောက်အောင် အဆန်လည်း ပွားများနိုင်၏ ။

ထိုကဲ့သို့ ဈာန်ငါးပါးကို အစုန်အဆန် ပွားများနိုင်ပြီး ဝသီဘော်နိုင်သောအခါ အဘိညာဉ်ကိုရ၏ ။ ထိုအဘိညာဉ်ကို ရသောအခါတွင်မှ ဝါယောကသိုဏ်း ဝင်စားပြီး မိမိကိုယ်ကို ပေါ့ပါးစေကာ ကောင်းကင်သို့ ပျံနိုင်ခြင်းဖြစ်၏ ။

ဤစကားရပ်တို့ကို ထောက်၍ ဈာန်ရရုံမျှနှင့် ကောင်းကင်မပျံနိုင်၊ အဘိညာဉ် အထိ ရမှသာ ကောင်းကင် ပျံနိုင်သည်ဟု ခွဲခြားမှတ်သားရမည် ။

ဖိုးသူတော်(www.phothutaw.com)
Credit:အရှင်ဇဝန (မေတ္တာရှင်-ရွှေပြည်သာ)
 
 
 
ေန႔စဥ္သတင္းအသစ္မ်ားကို Email ပို႔ေပးပါမည္။
သင္၏ Gmail ကို ေအာက္တြင္ ျဖည့္စြက္၍ Submit လုပ္ပါ။
 
 
Top