ကေလာျမိဳ ႔ သဘာဝေတာင္တန္းမ်ားျဖင့္ ဝန္းရံထားၿပီး သာယာလွပေသာအင္းျပင္အနီး ဂရန္အမည္ေပါက္ လံုးခ်င္းအိမ္အေရာင္းျပပြဲ
×

အျခားေနရာတိုင္းကဲ့သို႔ပင္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အျဖစ္မွန္မ်ားက စြမ္းအားရွိသည္။ က်ေနာ္တို႔၏ ရိုက္တာသတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ၂ ဦးျဖစ္သည့္ ဝလုံးႏွင့္ ေက်ာ္စိုးဦးတို႔ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည့္ အျဖစ္မွန္မ်ားက သူတို႔ကို ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္၊ ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆိုခံရျခင္းသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။

စက္တင္ဘာလအတြင္းတြင္ သူတို႔ကို ျပင္းထန္သည့္ ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ မ်ားမၾကာမီတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အရပ္သားေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မတရားသည့္ စီရင္ ဆုံးျဖတ္မႈကို ျပတ္ျပတ္သားသားပင္ ကာကြယ္လိုက္ၿပီး စီရင္ခ်က္ကို အျငင္းပြားလိုသူမ်ား အေနျဖင့္ တရားစီရင္ေရးတြင္ မည္သို႔ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈ ရွိေနသည္ဆိုသည္ကို ရွင္းျပရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ယခု ေဆာင္းပါးႏွင့္ က်ေနာ္တို႔ တင္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္ အယူခံလႊာတို႔က အဆိုပါေတာင္းဆိုမႈကို ေျဖၾကားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အျဖစ္မွန္မ်ားက ဤသို႔ ရွိပါသည္။

ရိုဟင္ဂ်ာဟု ၎တို႔ကိုယ္ကိုယ္ေခၚဆိုသူမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ လူမ်ားစုျဖစ္သည့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အေျခစိုက္သည့္ လူနည္းစု မြတ္ဆလင္ အသိုင္းအဝိုင္းတခု ျဖစ္ပါသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္တြင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ တန္ျပန္ စစ္ဆင္ေရးတခုက ရိုဟင္ဂ်ာ ၇၀၀၀၀၀ ေက်ာ္ကို ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ နိုင္ငံမွ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသို႔ ထြက္ေျပးေရာက္ရွိေစခဲ့ပါသည္။ လူမ်ိဳးျဖဳတ္သုတ္သင္ျခင္း အျဖစ္ ကုလသမဂၢက ျမန္မာအစိုးရကို စြပ္စြဲခဲ့ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံက ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ၎၏ စစ္ဆင္ေရးမ်ားသည္ ရိုဟင္ဂ်ာ လက္နက္ကိုင္မ်ားက လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕စခန္းမ်ားကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ျခင္းအတြက္ လက္တုန႔္ျပန္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္းတြင္ ဝလုံးႏွင့္ ေက်ာ္စိုးဦးတို႔က ရခိုင္ေက်း႐ြာတ႐ြာတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာ လူငယ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသား ၁၀ ဦး ေသဆုံးခဲ့ရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရဲအဖြဲ႕တို႔၏ အခန္းက႑ကို စုံစမ္းေနခဲ့ၾကသည္။ အစုအၿပဳံလိုက္ သတ္ ျဖတ္မႈကို မွတ္တမ္းတင္ထားေသာ ဓာတ္ပုံမ်ားကို ေက်း႐ြာလူႀကီးတဦးက သတင္းေထာက္မ်ားသို႔ ေပးခဲ့သည္။ ဓာတ္ပုံ တပုံတြင္ လူငယ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသား ၁၀ ဦး ကြင္းျပင္တခုအတြင္းတြင္ ဒူးေထာက္ေနသည္ကို ေတြ႕ရၿပီး ေနာက္ထပ္ တပုံတြင္ ေျမက်င္းတခုထဲ၌ ေသသည္အထိ ခုတ္ထစ္ခံထားရေသာ၊ ေသနတ္ႏွင့္ အပစ္ခံထားရေသာ သူတို႔ကို ေတြ႕ရသည္။

သတ္ျဖတ္မႈမ်ား၏ အနီးတြင္ ရွိေနခဲ့သည့္ ဒါဇင္ႏွင့္ ခ်ီေသာလူမ်ားက မည္သို႔ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သည္ကို ရွင္းျပခဲ့ၾကသလို ရိုဟင္ဂ်ာ အိမ္မ်ားကို လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက မီးရွို႔ျခင္းႏွင့္ လုယက္ျခင္းမ်ားကို ေျပာျပခဲ့ၾကသည္။ ကြၽမ္းက်င္သည့္ သတင္းေထာက္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ဝလုံးႏွင့္ ေက်ာ္စိုးဦးတို႔က ထြက္ေျပးသည့္ မြတ္ဆလင္မ်ားႏွင့္ သာမက ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား၊ ရဲ အဖြဲ႕ႏွင့္ အျခားေသာ လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕မ်ားကိုလည္း သူတို႔ တတ္နိုင္သေလာက္ လူတိုင္းကို ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းခဲ့သည္။

သူတို႔ ေတြ႕ခဲ့သည့္ ထိတ္လန႔္စရာ သက္ေသအေထာက္အထားက ျငင္းဆန္၍ မရနိုင္စရာ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ျပဳလုပ္ျခင္းက ေဒသခံဘာသာစကားကို ေျပာတတ္ေသာ၊ အမွီအခိုကင္း၍ ေျဖာင့္မတ္မွန္ကန္ရမည့္ တင္းၾကပ္ေသာ စည္းကမ္းဥပေဒသ မ်ားကို လိုက္နာေသာ၊ သူတို႔ ေရးရမည့္ အေၾကာင္းအရာကို သိရွိေသာ သတင္းေထာက္မ်ား က်င့္သုံးခဲ့သည့္ ကြင္းဆင္း သတင္းရယူျခင္း၏ က်င့္ဝတ္ ျဖစ္ပါသည္။

က်ေနာ္တို႔ လုပ္ကိုင္ေနသည့္ နိုင္ငံေပါင္း ၁၆၆ ခုတြင္ ရိုက္တာသတင္းမ်ား၏ အဓိကေနရာတြင္ ရွိေသာ အဆိုပါ သတင္း ေရးသားေပးပို႔သည့္ အမ်ိဳးအစားက ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ သို႔မဟုတ္ တဆင့္ ၾကားသတင္းမ်ားက မေပးနိုင္သည့္ အျဖစ္မွန္မ်ားအတြက္ သက္ေသကို ေပးနိုင္ပါသည္။ အမွန္တကယ္တြင္လည္း ျမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ားသည္ ထိုအျဖစ္ကို ေဖာ္ထုတ္ျခင္းအတြက္ က်ေနာ္တို႔၏ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားကို တရားစြဲဆိုခဲ့သည့္တိုင္ အစုအၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း မျဖစ္မေန ဝန္ခံခဲ့ၾကရသည္။

သူတို႔ကို ဖမ္းဆီးျခင္းက ရိုက္တာ၏ အရင္းအျမစ္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ရန္ႏွင့္ အစုအၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈကို ထုတ္ေဖာ္ေရး သားျခင္းမွ တားဆီးရန္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ အကြက္ဆင္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားပါသည္။ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားက ျပင္းထန္ သည္။ သတင္းေထာက္မ်ားကို ေခါင္းစြပ္ စြပ္၍ လွ်ို႔ဝွက္ စစ္ေဆးေရး စခန္းတခုသို႔ ေခၚေဆာင္သြားခဲ့သည္။ ထိုစခန္းတြင္ သူတို႔ကို ဆက္လက္၍ လက္ထိပ္ခတ္ထားခဲ့ၿပီး ဆက္တိုက္ စစ္ေဆးသည္။ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္။ အိပ္စက္ခြင့္ မေပးခဲ့ပါ။ သတ္ျဖတ္မႈ ဓာတ္ပုံမ်ားကို သူ၏ ဖုန္းအတြင္း ေတြ႕ရွိသည့္ အခ်ိန္တြင္ အရာရွိမ်ားကို ေက်ာ္စိုးဦးကို နာရီႏွင့္ ခ်ီ၍ ဒူးေထာက္ ခိုင္းထားခဲ့သည္။ သူတို႔ မည္သည့္ေနရာတြင္ ရွိေၾကာင္း သူတို႔၏ မိသားစုမ်ား၊ ေရွ႕ေန သို႔မဟုတ္ ရိုက္တာမွ က်ေနာ္တို႔ သိရွိရန္ ၂ ပတ္ၾကာျမင့္ခဲ့ပါသည္။ က်ေနာ္တို႔ သူတို႔ႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရသည့္ အခ်ိန္တြင္ သူတို႔၏ သတင္းကို အၿပီးသတ္၍ သတင္းေထာက္မ်ား၏ အျပည့္အဝ ေထာက္ခံမႈျဖင့္ ထုတ္ေဝျဖန႔္ခ်ိလိုက္ပါသည္။

က်ေနာ္တို႔၏ သတင္းေထာက္မ်ား သံတိုင္မ်ားေနာက္သို႔ေရာက္ၿပီး ၈ လၾကာသည့္ အခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ တရား႐ုံး တ႐ုံး က အမႈကို စြဲခ်က္တင္ခြင့္ ျပဳလိုက္ပါသည္။ ဖမ္းဆီးရာတြင္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ ရဲ အရာရွိတဦးက သူ၏ မွတ္တမ္းမ်ားကို မီးရွို႔ခဲ့ ေၾကာင္း ထြက္ဆိုခဲ့သည္။ ေနာက္ထပ္သက္ေသတဦးမွာ မည္သို႔ ထြက္ဆိုရမည္ကို မွတ္မိရန္ သူ၏ လက္တြင္ ေရး၍ မွတ္သားခဲ့ေၾကာင္း ကိုယ္တိုင္ ဝန္ခံခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ေမွ်ာ္လင့္ မထားသည့္ သူရဲေကာင္းဆန္ဆန္ အေျခအေနတခု ေပၚလာသည္။ ဝလုံးကို စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ား ေပး၍ ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ရန္ႏွင့္ ဖမ္းဆီးရန္ ရဲမႉးခ်ဴပ္တဦးက လက္ေအာက္ အရာရွိတဦးကို ၫႊန္ၾကားခဲ့ေၾကာင္း ရဲ အရာရွိ တဦးက ထြက္ဆိုခဲ့သည္။ ထိုသို႔ ထြက္ဆိုခဲ့ေသာ္လည္း စစ္ေဆးမႈကို ဆက္လက္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အဆိုပါ ရဲ အရာရွိ ကိုယ္တိုင္မွာလည္း အဖမ္းခံခဲ့ရၿပီး ေထာင္ဒဏ္ ၁ ႏွစ္ ခ်မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။

ရယ္စရာ တရားခြင္စစ္ေဆးမႈသည္ က်ေနာ္တို႔၏ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားကို အျပစ္ေပးရန္ႏွင့္ အျခားေသာ သတင္းေထာက္မ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အျဖစ္အပ်က္မ်ားကို သတင္းေရးသားျခင္းမွ တားျမစ္ရန္ အားထုတ္မႈတခု ျဖစ္သည္ဟု နိုင္ငံတကာ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားက ျမင္ခဲ့ၾကသည္။ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ကေနဒါ၊ ေနာ္ေဝႏွင့္ ၾသစေၾတးလ် အပါအဝင္ နိုင္ငံ အမ်ားအျပားမွ သံတမန္မ်ားက မွ်တမႈႏွင့္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈမရွိျခင္းႏွင့္ ဒီမိုကေရစီကို ကတိေပးထားသည့္ နိုင္ငံ တခုတြင္ လြတ္လပ္ေသာ စာနယ္ဇင္းကို ဖိႏွိပ္ျခင္းအတြက္ ေဝဖန္ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္အထိ ကမာၻ၏ ေဒါသက တစုံတရာ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိေသးပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တရားစြဲဆိုျခင္းသည္ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ မသက္ဆိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ တရားစီရင္ျခင္းသည္ နိုင္ငံေတာ္ လွ်ို႔ဝွက္ခ်က္ ဥပေဒအရ တရားဝင္ ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျဖရွင္းခဲ့သည္။ နိုင္ငံေတာ္ လွ်ို႔ဝွက္ခ်က္ ဥပေဒသည္ ရန္သူကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမည့္ လွ်ို႔ဝွက္စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ား စုေဆာင္းျခင္းမွ တားျမစ္ထားေသာ ကိုလိုနီေခတ္ ဥပေဒတခု ျဖစ္သည္။ သက္ေသအေထာက္အထား တခုလုံးက အဓိပၸါယ္ လြဲမွားေနသည္။ မွန္ကန္စြာ သတင္းေရးသားရန္ ရည္႐ြယ္သည့္ က်ေနာ္တို႔၏ သတင္းေထာက္မ်ားကို ရဲအဖြဲ႕က မသကၤာဖြယ္ရာ စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ား ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

တရား႐ုံး၏ စီရင္မႈမွ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ အခ်က္အလက္ပိုင္းဆိုင္ရာ အမွားအယြင္း အမ်ားအျပားကို ေထာက္ျပ၍ က်ေနာ္တို႔က သူတို႔၏ အျပစ္ဒဏ္အေပၚ အယူခံ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ အျဖစ္မွန္မ်ားကို အေလးထားခဲ့ လွ်င္ သူတို႔၏ အျပစ္ဒဏ္မ်ားကို ပယ္ဖ်က္ေပးမည္ဟု က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ ၎တို႔သည္လည္း အျဖစ္မွန္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။

အယူခံ ေစာင့္ဆိုင္းေနစဥ္အတြင္းမွာပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ခင္ပြန္းႏွင့္ ဖခင္ ၂ ဦးကို လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေပးရန္ မိသားစုမ်ား၏ ေမတၱာရပ္ခံ ခ်က္ကို ခြင့္ျပဳေပးေရးအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မည္သည့္အရာကမွ် တားဆီးမထားပါ။ သူတို႔ ၂ ဦးသည္ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ျပည္သူ႕ ဝန္ေဆာင္မႈတခုကို ေဆာင္႐ြက္ျခင္းအတြက္ ေထာင္အတြင္း အခ်ိန္ကုန္ခဲ့ရသည္မွာ ၁ ႏွစ္နီးပါး ရွိပါသည္။ အမႈမွ ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ားအရ လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေပးျခင္းက ဆိုး႐ြားသည့္ မမွ်တမႈကို ျပန္လည္တည့္မတ္ျခင္း၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ေလ်ာ့ပါးမသြားေအာင္ ထိန္းသိမ္းျခင္းႏွင့္ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ တိုင္းျပည္၏ ကတိကဝတ္ကို ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ယခုအခ်ိန္သည္ ဤအမႈ၏ အျဖစ္မွန္မ်ားကို အတည္ျပဳရန္ အခ်ိန္ ျဖစ္သည္သာမက အျဖစ္မွန္မ်ား၏ တန္ဖိုးကို အတည္ျပဳ ရမည့္ အခ်ိန္၊ အခ်ိဳ႕ေသာ အရာမ်ားသည္ မွန္ကန္၍ အျခားအရာမ်ားက မမွန္ကန္ေၾကာင္း က်ေနာ္တို႔၏ ေသခ်ာမႈကို ေၾကညာရမည့္ အခ်ိန္ ျဖစ္ပါသည္။ လူတိုင္းက သူတို႔ကိုယ္ပိုင္အခ်က္အလက္မ်ားသာ မွန္ကန္ေၾကာင္း ေျပာဆိုေနေသာ အဆိုးျမင္ အႏၲရာယ္ရွိသည့္ အေတြးအေခၚကို က်ေနာ္တို႔ ျငင္းပယ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ေသာ တဘက္သက္ အယူအဆမ်ားေၾကာင့္ မည္သို႔ျဖစ္ခဲ့ရသည္ကို ျမန္မာႏွင့္ အျခားေနရာမ်ားတြင္ က်ေနာ္တို႔ ျမင္နိုင္ပါသည္။ အျဖစ္မွန္မ်ား ေဖာ္ထုတ္ေရးတြင္ လြတ္လပ္ေသာ စာနယ္ဇင္း၏ မရွိမျဖစ္ အခန္းက႑ကို က်ေနာ္တို႔က ထပ္မံ၍ ခိုင္မာေစရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားသည္ လူသားမ်ား ျဖစ္သည့္အတြက္ မျပည့္စုံနိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း စာနယ္ဇင္းပညာ(journalism) အမ်ားျပည္သူ ျမင့္မားစြာ အက်ိဳးရွိေစေရးအတြက္ မွန္ကန္စြာ ဝန္ေဆာင္ေပးခဲ့ပါသည္။ စာနယ္ဇင္းက ေဈးကြက္မ်ားကို ပြင့္လင္းျမင္သာ ေစခဲ့သည္။ အစိုးရမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို တာဝန္ခံေစခဲ့သည္။ ျပည္သူမ်ား အခ်က္အလက္ ျပည့္စုံစြာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္နိုင္ရန္ ကိရိယာမ်ား ေပးခဲ့သည္။ အမွားအယြင္းမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ေပးခဲ့သည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ားကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးခဲ့သည္။ မွန္ကန္ေသာ၊ မွတ္သားေလာက္ဖြယ္ရာျဖစ္ေသာ သတင္းမ်ားကို ေျပာျပ ေပးခဲ့ပါသည္။

ဝလုံးႏွင့္ ေက်ာ္စိုးဦးကို လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေပးျခင္းက အဆိုပါ စံမ်ားအတြက္ အစိုးရ၏ ကတိကို ထပ္မံ အတည္ျပဳေပးပါလိမ့္မည္။ သတၱိရွိေသာ၊ တိုင္းျပည္ကို ခ်စ္ေသာ သတင္းေထာက္၂ ဦးကို လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေပးျခင္းက အသြင္ေျပာင္းလဲလာေသာ၊ စည္းလုံး ညီၫြတ္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ ကမာၻ၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို အသစ္ ျပန္ျဖစ္ေစပါလိမ့္မည္။

(Stephen J. Adler သည္ Reuters သတင္းဌာန၏ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္၊ ဥကၠ႒လည္း ျဖစ္သည္။ South China Morning Post ပါ ၎၏ Myanmar is jailing journalists for truthful reporting. It must respect the facts and free the reporters ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)


ဖိုးသူေတာ္ (www.phothutaw.com)
Credit: Irrawaddy


#Unicode Version#

အခြားနေရာတိုင်းကဲ့သို့ပင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဖြစ်မှန်များက စွမ်းအားရှိသည်။ ကျနော်တို့၏ ရိုက်တာသတင်းဌာနမှ သတင်းထောက် ၂ ဦးဖြစ်သည့် ဝလုံးနှင့် ကျော်စိုးဦးတို့ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည့် အဖြစ်မှန်များက သူတို့ကို ထောင်ချောက်ဆင်၊ ဖမ်းဆီး၊ တရားစွဲဆိုခံရခြင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

စက်တင်ဘာလအတွင်းတွင် သူတို့ကို ပြင်းထန်သည့် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ များမကြာမီတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရပ်သားခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က မတရားသည့် စီရင် ဆုံးဖြတ်မှုကို ပြတ်ပြတ်သားသားပင် ကာကွယ်လိုက်ပြီး စီရင်ချက်ကို အငြင်းပွားလိုသူများ အနေဖြင့် တရားစီရင်ရေးတွင် မည်သို့ ချို့ယွင်းမှု ရှိနေသည်ဆိုသည်ကို ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ယခု ဆောင်းပါးနှင့် ကျနော်တို့ တင်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည့် အယူခံလွှာတို့က အဆိုပါတောင်းဆိုမှုကို ဖြေကြားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အဖြစ်မှန်များက ဤသို့ ရှိပါသည်။

ရိုဟင်ဂျာဟု ၎င်းတို့ကိုယ်ကိုယ်ခေါ်ဆိုသူများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ လူများစုဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ပိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အခြေစိုက်သည့် လူနည်းစု မွတ်ဆလင် အသိုင်းအဝိုင်းတခု ဖြစ်ပါသည်။ ပြီးခဲ့သည့် နှစ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တန်ပြန် စစ်ဆင်ရေးတခုက ရိုဟင်ဂျာ ၇၀၀၀၀၀ ကျော်ကို ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ် နိုင်ငံမှ ဒုက္ခသည်စခန်းများသို့ ထွက်ပြေးရောက်ရှိစေခဲ့ပါသည်။ လူမျိုးဖြုတ်သုတ်သင်ခြင်း အဖြစ် ကုလသမဂ္ဂက မြန်မာအစိုးရကို စွပ်စွဲခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံက ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ၎င်း၏ စစ်ဆင်ရေးများသည် ရိုဟင်ဂျာ လက်နက်ကိုင်များက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့စခန်းများကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းအတွက် လက်တုန့်ပြန်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဒီဇင်ဘာလအတွင်းတွင် ဝလုံးနှင့် ကျော်စိုးဦးတို့က ရခိုင်ကျေးရွာတရွာတွင် ရိုဟင်ဂျာ လူငယ်နှင့် အမျိုးသား ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ရခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ တပ်မတော်နှင့် ရဲအဖွဲ့တို့၏ အခန်းကဏ္ဍကို စုံစမ်းနေခဲ့ကြသည်။ အစုအပြုံလိုက် သတ် ဖြတ်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဓာတ်ပုံများကို ကျေးရွာလူကြီးတဦးက သတင်းထောက်များသို့ ပေးခဲ့သည်။ ဓာတ်ပုံ တပုံတွင် လူငယ်နှင့် အမျိုးသား ၁၀ ဦး ကွင်းပြင်တခုအတွင်းတွင် ဒူးထောက်နေသည်ကို တွေ့ရပြီး နောက်ထပ် တပုံတွင် မြေကျင်းတခုထဲ၌ သေသည်အထိ ခုတ်ထစ်ခံထားရသော၊ သေနတ်နှင့် အပစ်ခံထားရသော သူတို့ကို တွေ့ရသည်။

သတ်ဖြတ်မှုများ၏ အနီးတွင် ရှိနေခဲ့သည့် ဒါဇင်နှင့် ချီသောလူများက မည်သို့ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ကို ရှင်းပြခဲ့ကြသလို ရိုဟင်ဂျာ အိမ်များကို လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက မီးရှို့ခြင်းနှင့် လုယက်ခြင်းများကို ပြောပြခဲ့ကြသည်။ ကျွမ်းကျင်သည့် သတင်းထောက်များ ဖြစ်ကြသည့် ဝလုံးနှင့် ကျော်စိုးဦးတို့က ထွက်ပြေးသည့် မွတ်ဆလင်များနှင့် သာမက ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၊ ရဲ အဖွဲ့နှင့် အခြားသော လုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့များကိုလည်း သူတို့ တတ်နိုင်သလောက် လူတိုင်းကို တွေ့ဆုံ မေးမြန်းခဲ့သည်။

သူတို့ တွေ့ခဲ့သည့် ထိတ်လန့်စရာ သက်သေအထောက်အထားက ငြင်းဆန်၍ မရနိုင်စရာ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းက ဒေသခံဘာသာစကားကို ပြောတတ်သော၊ အမှီအခိုကင်း၍ ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်ရမည့် တင်းကြပ်သော စည်းကမ်းဥပဒေသ များကို လိုက်နာသော၊ သူတို့ ရေးရမည့် အကြောင်းအရာကို သိရှိသော သတင်းထောက်များ ကျင့်သုံးခဲ့သည့် ကွင်းဆင်း သတင်းရယူခြင်း၏ ကျင့်ဝတ် ဖြစ်ပါသည်။

ကျနော်တို့ လုပ်ကိုင်နေသည့် နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၆ ခုတွင် ရိုက်တာသတင်းများ၏ အဓိကနေရာတွင် ရှိသော အဆိုပါ သတင်း ရေးသားပေးပို့သည့် အမျိုးအစားက ထင်မြင်ယူဆချက် သို့မဟုတ် တဆင့် ကြားသတင်းများက မပေးနိုင်သည့် အဖြစ်မှန်များအတွက် သက်သေကို ပေးနိုင်ပါသည်။ အမှန်တကယ်တွင်လည်း မြန်မာ အာဏာပိုင်များသည် ထိုအဖြစ်ကို ဖော်ထုတ်ခြင်းအတွက် ကျနော်တို့၏ ဂျာနယ်လစ်များကို တရားစွဲဆိုခဲ့သည့်တိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း မဖြစ်မနေ ဝန်ခံခဲ့ကြရသည်။

သူတို့ကို ဖမ်းဆီးခြင်းက ရိုက်တာ၏ အရင်းအမြစ်များကို ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို ထုတ်ဖော်ရေး သားခြင်းမှ တားဆီးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အကွက်ဆင်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပါသည်။ ခြိမ်းခြောက်မှုများက ပြင်းထန် သည်။ သတင်းထောက်များကို ခေါင်းစွပ် စွပ်၍ လျှို့ဝှက် စစ်ဆေးရေး စခန်းတခုသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထိုစခန်းတွင် သူတို့ကို ဆက်လက်၍ လက်ထိပ်ခတ်ထားခဲ့ပြီး ဆက်တိုက် စစ်ဆေးသည်။ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အိပ်စက်ခွင့် မပေးခဲ့ပါ။ သတ်ဖြတ်မှု ဓာတ်ပုံများကို သူ၏ ဖုန်းအတွင်း တွေ့ရှိသည့် အချိန်တွင် အရာရှိများကို ကျော်စိုးဦးကို နာရီနှင့် ချီ၍ ဒူးထောက် ခိုင်းထားခဲ့သည်။ သူတို့ မည်သည့်နေရာတွင် ရှိကြောင်း သူတို့၏ မိသားစုများ၊ ရှေ့နေ သို့မဟုတ် ရိုက်တာမှ ကျနော်တို့ သိရှိရန် ၂ ပတ်ကြာမြင့်ခဲ့ပါသည်။ ကျနော်တို့ သူတို့နှင့် အဆက်အသွယ်ရသည့် အချိန်တွင် သူတို့၏ သတင်းကို အပြီးသတ်၍ သတင်းထောက်များ၏ အပြည့်အဝ ထောက်ခံမှုဖြင့် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိလိုက်ပါသည်။

ကျနော်တို့၏ သတင်းထောက်များ သံတိုင်များနောက်သို့ရောက်ပြီး ၈ လကြာသည့် အချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့မှ တရားရုံး တရုံး က အမှုကို စွဲချက်တင်ခွင့် ပြုလိုက်ပါသည်။ ဖမ်းဆီးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ရဲ အရာရှိတဦးက သူ၏ မှတ်တမ်းများကို မီးရှို့ခဲ့ ကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့သည်။ နောက်ထပ်သက်သေတဦးမှာ မည်သို့ ထွက်ဆိုရမည်ကို မှတ်မိရန် သူ၏ လက်တွင် ရေး၍ မှတ်သားခဲ့ကြောင်း ကိုယ်တိုင် ဝန်ခံခဲ့သည်။

ထို့နောက် မျှော်လင့် မထားသည့် သူရဲကောင်းဆန်ဆန် အခြေအနေတခု ပေါ်လာသည်။ ဝလုံးကို စာရွက်စာတမ်းများ ပေး၍ ထောင်ချောက်ဆင်ရန်နှင့် ဖမ်းဆီးရန် ရဲမှူးချူပ်တဦးက လက်အောက် အရာရှိတဦးကို ညွှန်ကြားခဲ့ကြောင်း ရဲ အရာရှိ တဦးက ထွက်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုသို့ ထွက်ဆိုခဲ့သော်လည်း စစ်ဆေးမှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ရဲ အရာရှိ ကိုယ်တိုင်မှာလည်း အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ် ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ရယ်စရာ တရားခွင်စစ်ဆေးမှုသည် ကျနော်တို့၏ ဂျာနယ်လစ်များကို အပြစ်ပေးရန်နှင့် အခြားသော သတင်းထောက်များက ရခိုင်ပြည်နယ်မှ အဖြစ်အပျက်များကို သတင်းရေးသားခြင်းမှ တားမြစ်ရန် အားထုတ်မှုတခု ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံတကာ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက မြင်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ကနေဒါ၊ နော်ဝေနှင့် သြစတြေးလျ အပါအဝင် နိုင်ငံ အများအပြားမှ သံတမန်များက မျှတမှုနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုမရှိခြင်းနှင့် ဒီမိုကရေစီကို ကတိပေးထားသည့် နိုင်ငံ တခုတွင် လွတ်လပ်သော စာနယ်ဇင်းကို ဖိနှိပ်ခြင်းအတွက် ဝေဖန်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

သို့သော်လည်း ယခုအချိန်အထိ ကမ္ဘာ၏ ဒေါသက တစုံတရာ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိသေးပါ။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က တရားစွဲဆိုခြင်းသည် စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် မသက်ဆိုင်ကြောင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော် လျှို့ဝှက်ချက် ဥပဒေအရ တရားဝင် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် လျှို့ဝှက်ချက် ဥပဒေသည် ရန်သူကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေမည့် လျှို့ဝှက်စာရွက်စာတမ်းများ စုဆောင်းခြင်းမှ တားမြစ်ထားသော ကိုလိုနီခေတ် ဥပဒေတခု ဖြစ်သည်။ သက်သေအထောက်အထား တခုလုံးက အဓိပ္ပါယ် လွဲမှားနေသည်။ မှန်ကန်စွာ သတင်းရေးသားရန် ရည်ရွယ်သည့် ကျနော်တို့၏ သတင်းထောက်များကို ရဲအဖွဲ့က မသင်္ကာဖွယ်ရာ စာရွက်စာတမ်းများ ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

တရားရုံး၏ စီရင်မှုမှ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အချက်အလက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမှားအယွင်း အများအပြားကို ထောက်ပြ၍ ကျနော်တို့က သူတို့၏ အပြစ်ဒဏ်အပေါ် အယူခံ တင်သွင်းခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ အဖြစ်မှန်များကို အလေးထားခဲ့ လျှင် သူတို့၏ အပြစ်ဒဏ်များကို ပယ်ဖျက်ပေးမည်ဟု ကျနော်တို့ မျှော်လင့်ပါသည်။

သို့သော် ၎င်းတို့သည်လည်း အဖြစ်မှန်များ ဖြစ်ကြပါသည်။

အယူခံ စောင့်ဆိုင်းနေစဉ်အတွင်းမှာပင် ဖြစ်သော်လည်း ခင်ပွန်းနှင့် ဖခင် ၂ ဦးကို လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးရန် မိသားစုများ၏ မေတ္တာရပ်ခံ ချက်ကို ခွင့်ပြုပေးရေးအတွက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို မည်သည့်အရာကမျှ တားဆီးမထားပါ။ သူတို့ ၂ ဦးသည် ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူ့ ဝန်ဆောင်မှုတခုကို ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် ထောင်အတွင်း အချိန်ကုန်ခဲ့ရသည်မှာ ၁ နှစ်နီးပါး ရှိပါသည်။ အမှုမှ ဖြစ်ရပ်မှန်များအရ လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးခြင်းက ဆိုးရွားသည့် မမျှတမှုကို ပြန်လည်တည့်မတ်ခြင်း၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို လျော့ပါးမသွားအောင် ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ တိုင်းပြည်၏ ကတိကဝတ်ကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ယခုအချိန်သည် ဤအမှု၏ အဖြစ်မှန်များကို အတည်ပြုရန် အချိန် ဖြစ်သည်သာမက အဖြစ်မှန်များ၏ တန်ဖိုးကို အတည်ပြု ရမည့် အချိန်၊ အချို့သော အရာများသည် မှန်ကန်၍ အခြားအရာများက မမှန်ကန်ကြောင်း ကျနော်တို့၏ သေချာမှုကို ကြေညာရမည့် အချိန် ဖြစ်ပါသည်။ လူတိုင်းက သူတို့ကိုယ်ပိုင်အချက်အလက်များသာ မှန်ကန်ကြောင်း ပြောဆိုနေသော အဆိုးမြင် အန္တရာယ်ရှိသည့် အတွေးအခေါ်ကို ကျနော်တို့ ငြင်းပယ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော တဘက်သက် အယူအဆများကြောင့် မည်သို့ဖြစ်ခဲ့ရသည်ကို မြန်မာနှင့် အခြားနေရာများတွင် ကျနော်တို့ မြင်နိုင်ပါသည်။ အဖြစ်မှန်များ ဖော်ထုတ်ရေးတွင် လွတ်လပ်သော စာနယ်ဇင်း၏ မရှိမဖြစ် အခန်းကဏ္ဍကို ကျနော်တို့က ထပ်မံ၍ ခိုင်မာစေရန် လိုအပ်ပါသည်။

ဂျာနယ်လစ်များသည် လူသားများ ဖြစ်သည့်အတွက် မပြည့်စုံနိုင်ပါသည်။ သို့သော်လည်း စာနယ်ဇင်းပညာ(journalism) အများပြည်သူ မြင့်မားစွာ အကျိုးရှိစေရေးအတွက် မှန်ကန်စွာ ဝန်ဆောင်ပေးခဲ့ပါသည်။ စာနယ်ဇင်းက ဈေးကွက်များကို ပွင့်လင်းမြင်သာ စေခဲ့သည်။ အစိုးရများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို တာဝန်ခံစေခဲ့သည်။ ပြည်သူများ အချက်အလက် ပြည့်စုံစွာ ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်နိုင်ရန် ကိရိယာများ ပေးခဲ့သည်။ အမှားအယွင်းများကို ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးများကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည်။ မှန်ကန်သော၊ မှတ်သားလောက်ဖွယ်ရာဖြစ်သော သတင်းများကို ပြောပြ ပေးခဲ့ပါသည်။

ဝလုံးနှင့် ကျော်စိုးဦးကို လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးခြင်းက အဆိုပါ စံများအတွက် အစိုးရ၏ ကတိကို ထပ်မံ အတည်ပြုပေးပါလိမ့်မည်။ သတ္တိရှိသော၊ တိုင်းပြည်ကို ချစ်သော သတင်းထောက်၂ ဦးကို လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးခြင်းက အသွင်ပြောင်းလဲလာသော၊ စည်းလုံး ညီညွတ်သော မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကမ္ဘာ၏ မျှော်လင့်ချက်ကို အသစ် ပြန်ဖြစ်စေပါလိမ့်မည်။

(Stephen J. Adler သည် Reuters သတင်းဌာန၏ အယ်ဒီတာချုပ်လည်း ဖြစ်၊ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။ South China Morning Post ပါ ၎င်း၏ Myanmar is jailing journalists for truthful reporting. It must respect the facts and free the reporters ကို ဘာသာပြန်ဆိုသည်။)
 
 
 
ေန႔စဥ္သတင္းအသစ္မ်ားကို Email ပို႔ေပးပါမည္။
သင္၏ Gmail ကို ေအာက္တြင္ ျဖည့္စြက္၍ Submit လုပ္ပါ။
 
 
Top