ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အၾကီးဆံုးအိမ္ျခံေျမ ႏွင့္ လူသုးံကုန္ပစၥည္း အေရာင္းျပပြဲၾကီး (သတၲမအႀကိမ္ေျမာက္)
×

# Zawgyi Version ျဖင့္ ဖတ္ပါ #

လူတိုင္းေတြးမိမယ္ထင္တယ္။ ငယ္ငယ္ကေလးဘ၀ ကအရာေတြကို ျကီးလာတဲ႔အခါ မမွတ္မိျကတာဘာေျကာင္႔လဲေပါ႔။

အေျဖကေတာ႔ အသက္ ၃ ၄ နွစ္မွာ Neurogenesis တနည္း Neuron connection ေခၚေသာ အာရံုေျကာကလပ္ဆဲလ္ အသစ္ေတြျဖစ္တာ မ်ားလာလို႔ပါ။

မွတ္ဥာဏ္ Memory ကို အဓိကမွတ္ေပးတာ Integrate လုပ္ေပးတာက Hippocampus ဟုေခၚေသာ ေရနဂါးပံုရိွ ဦးေနွာက္ အစိတ္အပိုင္း ပါ။

ဗိုက္ဆာတယ္ေျပာရင္ မုန္႔စားရမွန္းသိတာလိုမ်ိဳး ရိုးရွင္းေသာ simple memory ကို schematic memory လိုေခၚျပီး "ငါဟိုေနက ဘယ္သူနဲ႔ ဘယ္သြား ဘယ္လိုခံစားခဲ႔ရတယ္" ဆိုတာ မွတ္မိတာကို ေတာ႔ Episodic memory လို႔ေခၚတယ္။ ကေလးေတြမွာ ၁ နွစ္ ကေန ၄ နွစ္ေလာက္အတြင္း Hippocampus ကစ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ develop ျဖစ္လာလို႔ သိတယ္။

အဲသည္ေနာက္ပိုင္း ၄ နွစ္ ေက်ာ္ေလာက္မွာေတာ႔ Neuron ေခၚ အာရံုေျကာ ဆဲလ္ အသစ္ေတြ ဆက္သြယ္မႈ connection အသစ္ေတြ ျဖစ္ Neurogenesis မ်ားလာတယ္။ အသက္ျကီးသူ ဦးေနွာက္ Adult brain ျဖစ္ဖို႔ေပါ႔။ အဲသည္႔အခါက်ေတာ႔ ဒီမတိုင္ခင္က မွတ္ထားတဲ႔ memory အတြက္ ရိွတဲ႔ Neural circuit ေတြ ပ်တ္စီးကုန္တယ္။

ဒါေျကာင္႔မို႔ ကေလးဘ၀ ကိုမမွတ္မိျကတာပါ။ Infantile amnesia လို႔ေခၚတယ္။ ျကြက္ေတြမွာ Neurogenesis မရေအာင္ေဆးေပးထားတဲ႔အခါ ငယ္ငယ္ကအရာေတြမွတ္မိတယ္။ တခ်ိဳ႔ အေကာင္ေတြဆို သဘာ၀ အတိုင္း ကိုပဲ ငယ္ဘ၀ ကိုမွတ္မိျကတာရိွတယ္။ အရြယ္ေရာက္ လူ Adult တေယာက္မွာ ဒီခိုက္မႈ Injury တခုခုေျကာင္႔ hippocampus ပ်တ္သြားရင္ memory အသစ္မွတ္လို႔မရဘူး အေဟာင္းေတြကေတာ႔ရိွစျမဲပါ။

ဖိုးသူေတာ္ (www.phothutaw.com)
Credit: THIHA

# Unicode Version ျဖင့္ ဖတ္ပါ #

လူတိုင်းတွေးမိမယ်ထင်တယ်။ ငယ်ငယ်ကလေးဘ၀ ကအရာတွေကို ကြီးလာတဲ့အခါ မမှတ်မိကြတာဘာကြောင့်လဲပေါ့။

အဖြေကတော့ အသက် ၃ ၄ နှစ်မှာ Neurogenesis တနည်း Neuron connection ခေါ်သော အာရုံကြောကလပ်ဆဲလ် အသစ်တွေဖြစ်တာ များလာလို့ပါ။

မှတ်ဉာဏ် Memory ကို အဓိကမှတ်ပေးတာ Integrate လုပ်ပေးတာက Hippocampus ဟုခေါ်သော ရေနဂါးပုံရှိ ဦးနှောက် အစိတ်အပိုင်း ပါ။

ဗိုက်ဆာတယ်ပြောရင် မုန့်စားရမှန်းသိတာလိုမျိုး ရိုးရှင်းသော simple memory ကို schematic memory လိုခေါ်ပြီး "ငါဟိုနေက ဘယ်သူနဲ့ ဘယ်သွား ဘယ်လိုခံစားခဲ့ရတယ်" ဆိုတာ မှတ်မိတာကို တော့ Episodic memory လို့ခေါ်တယ်။ ကလေးတွေမှာ ၁ နှစ် ကနေ ၄ နှစ်လောက်အတွင်း Hippocampus ကစ ဖွံ့ဖြိုးမှု develop ဖြစ်လာလို့ သိတယ်။

အဲသည်နောက်ပိုင်း ၄ နှစ် ကျော်လောက်မှာတော့ Neuron ခေါ် အာရုံကြော ဆဲလ် အသစ်တွေ ဆက်သွယ်မှု connection အသစ်တွေ ဖြစ် Neurogenesis များလာတယ်။ အသက်ကြီးသူ ဦးနှောက် Adult brain ဖြစ်ဖို့ပေါ့။ အဲသည့်အခါကျတော့ ဒီမတိုင်ခင်က မှတ်ထားတဲ့ memory အတွက် ရှိတဲ့ Neural circuit တွေ ပျတ်စီးကုန်တယ်။

ဒါကြောင့်မို့ ကလေးဘ၀ ကိုမမှတ်မိကြတာပါ။ Infantile amnesia လို့ခေါ်တယ်။ ကြွက်တွေမှာ Neurogenesis မရအောင်ဆေးပေးထားတဲ့အခါ ငယ်ငယ်ကအရာတွေမှတ်မိတယ်။ တချို့ အကောင်တွေဆို သဘာ၀ အတိုင်း ကိုပဲ ငယ်ဘ၀ ကိုမှတ်မိကြတာရှိတယ်။ အရွယ်ရောက် လူ Adult တယောက်မှာ ဒီခိုက်မှု Injury တခုခုကြောင့် hippocampus ပျတ်သွားရင် memory အသစ်မှတ်လို့မရဘူး အဟောင်းတွေကတော့ရှိစမြဲပါ။

ဖိုးသူတော် (www.phothutaw.com)
Credit: THIHA
 
 
 
ေန႔စဥ္သတင္းအသစ္မ်ားကို Email ပို႔ေပးပါမည္။
သင္၏ Gmail ကို ေအာက္တြင္ ျဖည့္စြက္၍ Submit လုပ္ပါ။
 
 
Top