Property Expo
×

ယေန႕ထိုင္းႏိုင္ငံ ယဥ္ေက်းမႈမွာ ေ႐ွးမြန္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္ေတြရဲ့ ေက်းဇူးမကင္းခဲ့ေၾကာင္း အေျခအတင္ ျငင္းခံုမႈေတြဟာ ဒီလ (ေအာက္တိုဘာလ) အေစာပိုင္း ဘန္ေကာက္ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲမွာ ႐ွင္းလင္း ထင္႐ွားသြားခဲ့တယ္။ အဲဒီႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲက ဗမာေတြ အျမစ္လာလွန္ခဲ့ၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံကို ေမာင္းထုတ္ခံခဲ့ရတဲ့ အဲဒီယဥ္ေက်းမႈဟာ ျပန္လည္႐ွင္သန္လာတဲ့ ထိုင္းဘုရင္ စနစ္အတြင္းမွာ မ်ိဳးေစ့ခ် သေႏၶတည္ခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ျပခဲ့တယ္။ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္ တကၠသိုလ္မွာ က်င္းပတဲ့ အဲဒီ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲကို အာ႐ွေရးရာ ေလ့လာေရးဌာန (IAS)က စည္း႐ံုးဦးေဆာင္ က်င္းပေပးခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။

မြန္ဘုရင့္ႏိုင္ငံဟာ က်ဴးေက်ာ္သူေတြရဲ့လက္ေအာက္ကို (1757) ခုႏွစ္မွာ က်ေရာက္ခဲ့တယ္။ အယုဒၶယရဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္ အနည္းဆံုး ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုစာ ႐ွိခဲ့တဲ့ အဲဒီေဒသကို မြန္ေတြဟာ ဗမာဘုရင္လက္ေအာက္မွာ ေနရမဲ့အစား ဆုတ္ခြာေျပာင္းေ႐ြ႕ လာၾကတယ္။ အယုဒၶယနဲ႕ ေနာက္လာမည့္ အျခားထိုင္းႏိုင္ငံ ဘုရင့္ေနျပည္ေတာ္ေတြမွာ မြန္မ်ိဳးႏြယ္ အမ်ိဳးသမီး (၅၀) ေလာက္ဟာ ဘုရင့္မိဖုရား ေတြနဲ႕ ယေန႕ခ်တ္ကရီမင္းဆက္ ဘုရင္ေတြရဲ့ မိခင္ေတြ ျဖစ္လာခဲ့ၾကတယ္။ ပထမနဲ႕ ဒုတိယရာမာ (Rama) မင္းဆက္ ႏွစ္ဆက္မွာ မြန္မိဖုရား (၇) ပါးစီ ႐ွိၾကၿပီး တတိယရာမမင္းမွာ (၄) ပါးနဲ႕ စတုတၴ ရာမမင္းမွာ မြန္မိဖုရား (၆) ပါး ႐ွိခဲ့ၾကတယ္။ ပဥၥမ ရာမမင္းမွာ မြန္မိဖုရား (၂၆) ပါး ႐ွိၿပီး အဲဒီထဲက (၉) ပါးဟာ မင္းသားနဲ႕ မင္းသမီးေတြ ေမြးဖြားသန္႕စင္ေပးခဲ့ၾကတယ္။ ဒီႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲမွာ ပါဝင္တင္ျပ ေဆြးေႏြးသူေတြရဲ့ တင္ျပခ်က္အရဆိုရင္ အဲဒီမိဖုရားေတြဟာ သူတို႕ေရာက္ရာနန္းေတာ္ေတြကို မြန္ဓေလ့ မြန္ထံုးစံ မြန္အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းေတြနဲ႕ အသြင္ေျပာင္း ပစ္ၾကတယ္။ အျခားမြန္အမ်ိဳးသမီးေတြကိုလည္း နန္းတြင္းမွာ ထပ္ေခၚၿပီး အမႈေတာ္ ထမ္းေစၾကတယ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံဖြား မြန္ပညာ႐ွင္ အြန္ဗန္ဂြ်န္ (Ong Bunjom)က “ထိုင္းမွာ႐ွိတဲ့ အျခားမ်ိဳးႏြယ္စုေတြလိုပဲ မြန္အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ထိုင္းဘုရင့္ နန္းေတာ္ထဲမွာ ျခားနားတဲ့ က႑အဆင့္ေနရာ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ႐ွိေနခဲ့ၾကတယ္။ မြန္မႉးမ်ိဳးမတ္ႏြယ္ေတြဟာ မိမိသမီးေတာ္ေတြကို နန္းေတာ္မွာ အမႈထမ္းေစတာဟာ ထံုးစံပါဘဲ။ ဒါဟာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အက်ိဳး႐ွိေစတဲ့ အစီအမံ ျဖစ္ပါတယ္။ နန္းေတာ္အတြက္ မႉးမတ္ရဲ့ သစၥာ႐ွိမႈကို ျပရာေရာက္ၿပီး မႉးမတ္ကိုယ္တိုင္အတြက္ကေတာ့ ဘုရင့္သူေကာင္းျပဳမႈနဲ႕ ဘဝလံုၿခံဳေရး အာမခံခ်က္ကို ရ႐ွိေစပါတယ္” လို႕ ေျပာပါတယ္။ အြန္ဟာ မၾကာေသးခင္ကဘဲ သူ႕ရဲ့ ဘြဲ႕လြန္စာတမ္း “ရတနာကိုးစင္ေခတ္ (1782-1932) ထိုင္းဘုရင့္နန္းေတာ္တြင္းမွ မြန္အမ်ိဳးသမီးမ်ား”ကို အၿပီးသတ္ခဲ့တယ္။ သူက မြန္မိဖုရားေတြ အၿမဲတမ္း ဘုရင့္ေသြးကို ဝမ္းမွာလြယ္ခ်င္ၾကတယ္။ ဒီနည္းနဲ႕ ပိုၿပီးျမင့္တဲ့ ဘဝတက္လမ္း အာမခံခ်က္႐ွိေအာင္ လုပ္ၾကေၾကာင္း အြန္က မွတ္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ မြန္မိဖုရား အားလံုးေတြထဲက မြန္မ်ိဳးမြန္ႏြယ္ မိဖုရား (၂၁)ပါးဟာ ခ်တ္ကရီမင္းဆက္ မင္းသား၊ မင္းသမီးေတြရဲ႕ မယ္ေတာ္ေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။

ဘုရင္အက္ကာသက္ (E. Ka-that) လက္ထက္မွာ အယုဒၶယနန္းေရာက္ မြန္အမ်ိဳးသမီးေတြထဲက ေတာ္ဆြန္လာန္ဒါန္သုန္မြန္ (Tao Sangkandarn Thargmon) ဆိုတဲ့ မြန္အမ်ိဳးသမီးဟာ မင္းသားတပါးနဲ႕ အဦးဆံုး စုလ်ားရစ္ပတ္ ထိမ္းျမားခဲ့တယ္။ သူမဟာ တက္ဆက္ (Thaksin) ဘုရင့္မႉးမတ္ မေဒါက္ (Ma-dod) ရဲ့ ညီမငယ္ျဖစ္တယ္။ သူမရဲ့ ခ်က္ကရီမင္းဆက္အတြက္ သမီးဦးဟာ ပထမရာမမင္းရဲ့ မိဖုရားေခါင္ႀကီး ျဖစ္လာတယ္။ သူမကို နတ္စ္ (Nak) လို႕ လူသိမ်ားေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ က႐ြမ္ဆြမ္ဒက္ဖရာအင္ဒရာမတ္ (Krom Sondij Phra Indramart) ဘြဲ႕တံဆိပ္ ေပးသနားျခင္းခံ ရတယ္။ သူမကို အမာရင္ၾတာ မိဖုရားႀကီး (Queen Amarintra) လို႕လည္း ေခၚၾကတယ္။ သူမရဲ့ ရင္ေသြးေတာ္ (၁၀) ပါးထဲက သားေတာ္ဟာ ဒုတိယရာမဘုရင္ ျဖစ္လာတယ္။ ပထမရာမမင္းမွာ မိဖုရား (၂၈) ပါး႐ွိတဲ့အနက္ (၇) ပါးက မြန္ေတြျဖစ္ၿပီး နတ္စ္က မိဖုရားေခါင္ႀကီး ျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ မြန္႐ိုးရာ ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြနဲ႕ ရင္ေသြးေတာ္ေတြကို ေမြးျမဴထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ဖို႕ ေဆြမ်ိဳးသဂၤဟ အေျမာက္အမ်ား နန္းေတာ္ေရာက္လာဖို႕ လမ္းခင္းေပးသလို ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ အက်ိဳးဆက္အေနနဲ႕ မြန္ေတြရဲ့လက္မွာ ႀကီးျပင္းလာခဲ့တဲ့ ဒုတိယရာမဟာ မြန္ေတြကို သိပ္ခ်စ္ျမတ္ႏိုးၿပီး မြန္မိဖုရားေလးပါးနဲ႕ ရင္ေသြးရတနာေတြ ရ႐ွိခဲ့တယ္။ အြန္ဟာ “1814 မွာ ဒုတိယရာမာမင္းဟာ သူရဲ့ (၁၀) ႏွစ္သား သားေတာ္ေမာင္းကြတ္ (Mongkut) ကုိ ဗမာျပည္က နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ ေဆြမ်ိဳးေတာ္ေတြကို သြားႀကိဳဖို႕ ေစလႊတ္ခဲ့တယ္” လို႕ေျပာတယ္။ အဲဒီေမာင္းကြတ္မင္းသားဟာ စတုတၴရာမာမင္းအေနနဲ႕ နန္းဆက္ခံတဲ့အခါ မြန္မိဖုရား (၆) ပါး ႐ွိခဲ့တယ္။ သူရဲ့ မိဖုရားေခါင္ႀကီးဟာ မြန္ျဖစ္ၿပီး ဘြဲ႕ေတာ္က က႐ြမ္ဆြမ္ဒက္ဖရာ သက္ဆီရင္ၾတာမၾတာ (Krom Somdej Phara Thepseirintrama Taya) ျဖစ္တယ္။ သူမဟာ ရင္ေသြးရတနာ (၄) ပါးထြန္းကားၿပီး အနာဂါတ္မွာ ပဥၥမရာမာမင္း ျဖစ္လာခဲ့ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္ မင္းသား အပါအဝင္ ျဖစ္တယ္။

ခ်ဴလာေလာင္ေကာင္ မင္းသားဟာ ငယ္စဥ္ကတည္းက မြန္ဓေလ့ထံုးစံေတြနဲ႕ ယဥ္ပါးေနခဲ့ၿပီး ဒီယဥ္ေက်းမႈကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူလည္း ျဖစ္တယ္။ သူဟာမြန္မိဖုရား (၂၆) ပါးထိ ရယူခဲ့တယ္။ သူရဲ့ မယ္ေတာ္စ်ာပနာအခမ္းအနားမွာ မြန္ယဥ္ေက်းမႈအဆိုအကအဖြဲ႕ကို ေျဖေဖ်ာ္ခြင့္ေပးခဲ့တယ္။ ဒါဟာ မြန္အႏုပညာ႐ွင္ေတြအေနနဲ႕ ထိုင္းနန္းေတာ္တြင္း ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ ေျဖေဖ်ာ္ခြင့္ရတာ ျဖစ္တယ္။ ေမာင္းကြတ္ဘုရင္ရဲ့ မိဖုရားနဲ႕ သားေတာ္ သမီးေတာ္ေတြအတြက္ စာသင္ေပးရတဲ့ ဆရာမ အန္နာ (Anna Deonoroens) မိဖုရားေခါင္နဲ႕ ပါတ္သက္ၿပီး အေတြ႕အႀကံဳ အမ်ားႀကီး ႐ွိခဲ့တယ္။ သူမရဲ့ “အဂၤလိပ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈနဲ႕ ထိုင္းဘုရင့္နန္းေတာ္” စာအုပ္မွာ မိဖုရားေခါင္ရဲ့ အတြင္းေရးေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး အခန္းတခန္စာ အသားေပး ေရးသားခဲ့တယ္။ သူမက မေမႊးငံု (Hidden Perfume) လို႕ေခၚတဲ့ မိဖုရားတပါးဟာ နန္းတြင္းေရး ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈနဲ႕ အက်ဥ္းခ် ခံခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္း ေရးသားထားတယ္။ သူမေရးထားတဲ့အတိုင္းဆိုရင္ “သူမဟာ သားေတာ္ေမာင္ကတဆင့္ အရင္သူ႕ဘႀကီးေတာ္ ေနရာမွာ သူမရဲ႕ ေနာင္ေတာ္ကို ခန္႕အပ္ဖို႕ အသနားခံတယ္။ ဘုရင့္မင္းျမတ္က အဲဒီေနရာမွာ အျခားအမတ္တေယာက္ ေ႐ြးထားၿပီးသားဆိုတာ မသိ႐ွာဘူးတဲ့။ အြန္က ႐ွင္းျပပါတယ္။ အဲဒီမေမႊးငံုဆိုသူဟာ ခ်ာခြ်မ္မန္ဒါဆြန္စလင္ (Chaochom Marnda Sonklin) ျဖစ္ၿပီး မင္းသားကရစ္ဒါဖီဟန္ (Kriradaphiharn) ရဲ့ မြန္မ်ိဳးႏြယ္မယ္ေတာ္ျဖစ္တယ္။ သူက ဆက္႐ွင္းျပပါတယ္။ “မင္းဆက္တိုင္းမွာ မြန္နန္းတြင္းသူေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ပတ္သက္မႈ ႐ွိၾကတယ္။ တိုက္႐ိုက္မဟုတ္ေပမ့ဲ ၾသဇာအာဏာ အျပည့္႐ွိၾကတယ္။ မိဖုရားေခါင္ႀကီး (သို႕) မိဖုရားျဖစ္လာတဲ့ သူတိုင္း မိမိေဆြမ်ိဳး သားခ်င္းေတြရဲ့ နန္းတြင္း ရာထူးတက္လမ္း ေျဖာင့္ျဖဴးဖို႕ ကူညီၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္မင္းသား မယ္ေတာ္ေတြနဲ႕ ခ်တ္ကရီမင္းေတြက ဆက္ႏြယ္ဆင္းသက္သူ အားလံုးဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံေရးမွာ ႀကီးစြာ ပါဝင္ပါတ္သက္မႈ ႐ွိၾကတယ္။”

မိဖုရား မေမႊးငံုအေနနဲ႕ အမွန္တကယ္ နခြန္ေခၚနီကန္ၿမိဳ႕ (Maung Kakhon Kaunakan) စားလည္းျဖစ္ေစခ်င္တာ သူ႕ေမာင္ေတာ္ဘဲ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီၿမိဳ႕က အခုဖရပရာဒင္ (Phra Pradaeng) ခ႐ိုင္ျဖစ္တယ္။ အင္နာဟာ မေမႊးငံုအတြက္ ၾကားဝင္ ေျပာဆိုေပးရာမွာ ေအာင္ျမင္မႈ ရခဲ့တယ္။ သူမကို အက်ဥ္းကလႊတ္ၿပီး စာဆက္သင္ခြင့္ ျပဳလိုက္တယ္။ ဒီအျဖစ္အပ်က္မွန္ေၾကာင္း ၁၈၆၅ ခုႏွစ္ အင္နာဆီဘုရာင္မင္းျမတ္ ေရးတဲ့ စာလႊာအရ သိရတယ္။ “သင့္ကို အသိေပးခ်င္တာက သင့္ေက်ာင္းသူ မကလင္ (Lady Klin) ကို ဘုရင့္ျပစ္ဒဏ္က လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ ေပးလိုက္တာဘဲ ျဖစ္တယ္။” အဲဒီစာလႊာထဲမွာ ပါတယ္။

အင္နာရဲ့ စာအုပ္ထဲမွာ “ေက်ာင္းသူတေယာက္အေနနဲ႕ သူမဟာ ထူးထူးျခားျခား စာ႐ံုစူးစိုက္မႈ႐ွိၿပီး လံုလဝိရိယလည္း ေကာင္းပါတယ္။ အဂၤလိပ္စာ အဖတ္နဲ႕ဘာသာျပန္ရာမွာ တိုးတက္မႈဟာ အံ့မခန္းပါဘဲ”လို႕ ေရးထားပါတယ္။ သူမရဲ့ ဘာသာျပန္ခ်က္မ်ားထဲမွာ ကြၽန္ဆန္႕က်င္ေရးဝတၴဳ “ဦးေလးတြမ္” (Uncle Tom’s Calin)လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီစာအုပ္က မိဖုရားကို ကြၽန္ေတြေပၚ သက္ၫွာေကာင္းမြန္စြာ ျပဳစုေစာင့္ေ႐ွာက္ၿပီး အခေပးမႈေတြ စတင္လာေစခဲ့ပါတယ္လို႕ အြန္က ေျပာပါတယ္။ သူမက ထိုင္းႏိုင္ငံ ကြၽန္ျပဳမႈ ဖ်က္သိမ္းေရး ပထမဆံုးလိုလားသူမ်ားထဲမွာ ထည့္သြင့္ႏိုင္တယ္လို႕လည္း ေျပာတယ္။

စတုတၴ ရာမမင္းလက္ထက္မွာ တစ္လင္တစ္မယားစနစ္ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ခ်မွတ္လာတာနဲ႕အမွ် မြန္နန္းတြင္းသူေတြ အေရအတြက္ က်ဆင္းခဲ့ရတယ္။ မ်ားစြာေသာ မြန္မိဖုရားေဟာင္းေတြဟာ မြန္ဓေလ့ထံုစံကို ထုိင္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္း ေရာယွက္ေပါင္းစပ္ႏိုင္ဖို႕ က႑တရပ္အေနနဲ႕ ဆက္လက္ပါဝင္ခဲ့ၾကတယ္။

“မြန္ေတြရဲ့၊ ဘာသာေရး၊ အႏုပညာနဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈဟာ နန္းတြင္းကေန အရပ္ထဲကို ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ အတိတ္နဲ႕ ပစၥဳပၸန္က ထိုင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါဝင္သူမ်ားစြာဟာ မြန္မ်ိဳးႏြယ္ေတြ ျဖစ္လို႕ပါဘဲ”လို႕ အြန္က မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

(27/ 10/ 07 ရက္ေန႕ထုတ္ The Nation သတင္းစာပါ Suthatra Bhimiphrabhas ရဲ့ Mon Lives and Mothers of Kings ကို ျပန္ဆိုပါတယ္။

ဖိုးသူေတာ္ (www.phothutaw.com)
Credit:Lwin Pyin

#Unicode Version
ယနေ့ထိုင်းနိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှုမှာ ရှေးမွန်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်တွေရဲ့ ကျေးဇူးမကင်းခဲ့ကြောင်း အခြေအတင် ငြင်းခုံမှုတွေဟာ ဒီလ (အောက်တိုဘလ) အစောပိုင်း ဘန်ကောက် နှီးနှောဖလှယ်ပွဲမှာ ရှင်းလင်း ထင်ရှားသွားခဲ့တယ်။ အဲဒီနှီးနှောဖလှယ်ပွဲက ဗမာတွေ အမြစ်လာလှန်ခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံကို မောင်းထုတ်ခံခဲ့ရတဲ့ အဲဒီယဉ်ကျေးမှုဟာ ပြန်လည်ရှင်သန်လာတဲ့ ထိုင်းဘုရင် စနစ်အတွင်းမှာ မျိုးစေ့ချ သန္ဓေတည်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြခဲ့တယ်။ ချူလာလောင်ကွန် တက္ကသိုလ်မှာ ကျင်းပတဲ့ အဲဒီ နှီးနှောဖလှယ်ပွဲကို အာရှရေးရာ လေ့လာရေးဌာန (IAS)က စည်းရုံးဦးဆောင် ကျင်းပပေးခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။

မွန်ဘုရင့်နိုင်ငံဟာ ကျူးကျော်သူတွေရဲ့လက်အောက်ကို (1757) ခုနှစ်မှာ ကျရောက်ခဲ့တယ်။ အယုဒ္ဓယရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက် အနည်းဆုံး ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုစာ ရှိခဲ့တဲ့ အဲဒီဒေသကို မွန်တွေဟာ ဗမာဘုရင်လက်အောက်မှာ နေရမဲ့အစား ဆုတ်ခွာပြောင်းရွေ့ လာကြတယ်။ အယုဒ္ဓယနဲ့ နောက်လာမည့် အခြားထိုင်းနိုင်ငံ ဘုရင့်နေပြည်တော်တွေမှာ မွန်မျိုးနွယ် အမျိုးသမီး (၅၀) လောက်ဟာ ဘုရင့်မိဖုရား တွေနဲ့ ယနေ့ချတ်ကရီမင်းဆက် ဘုရင်တွေရဲ့ မိခင်တွေ ဖြစ်လာခဲ့ကြတယ်။ ပထမနဲ့ ဒုတိယရာမာ (Rama) မင်းဆက် နှစ်ဆက်မှာ မွန်မိဖုရား (၇) ပါးစီ ရှိကြပြီး တတိယရာမမင်းမှာ (၄) ပါးနဲ့ စတုတ္ထ ရာမမင်းမှာ မွန်မိဖုရား (၆) ပါး ရှိခဲ့ကြတယ်။ ပဉ္စမ ရာမမင်းမှာ မွန်မိဖုရား (၂၆) ပါး ရှိပြီး အဲဒီထဲက (၉) ပါးဟာ မင်းသားနဲ့ မင်းသမီးတွေ မွေးဖွားသန့်စင်ပေးခဲ့ကြတယ်။ ဒီနှီးနှောဖလှယ်ပွဲမှာ ပါဝင်တင်ပြ ဆွေးနွေးသူတွေရဲ့ တင်ပြချက်အရဆိုရင် အဲဒီမိဖုရားတွေဟာ သူတို့ရောက်ရာနန်းတော်တွေကို မွန်ဓလေ့ မွန်ထုံးစံ မွန်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေနဲ့ အသွင်ပြောင်း ပစ်ကြတယ်။ အခြားမွန်အမျိုးသမီးတွေကိုလည်း နန်းတွင်းမှာ ထပ်ခေါ်ပြီး အမှုတော် ထမ်းစေကြတယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံဖွား မွန်ပညာရှင် အွန်ဗန်ဂျွန် (Ong Bunjom)က “ထိုင်းမှာရှိတဲ့ အခြားမျိုးနွယ်စုတွေလိုပဲ မွန်အမျိုးသမီးတွေဟာ ထိုင်းဘုရင့် နန်းတော်ထဲမှာ ခြားနားတဲ့ ကဏ္ဍအဆင့်နေရာ အမျိုးမျိုးနဲ့ ရှိနေခဲ့ကြတယ်။ မွန်မှူးမျိုးမတ်နွယ်တွေဟာ မိမိသမီးတော်တွေကို နန်းတော်မှာ အမှုထမ်းစေတာဟာ ထုံးစံပါဘဲ။ ဒါဟာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိစေတဲ့ အစီအမံ ဖြစ်ပါတယ်။ နန်းတော်အတွက် မှူးမတ်ရဲ့ သစ္စာရှိမှုကို ပြရာရောက်ပြီး မှူးမတ်ကိုယ်တိုင်အတွက်ကတော့ ဘုရင့်သူကောင်းပြုမှုနဲ့ ဘဝလုံခြုံရေး အာမခံချက်ကို ရရှိစေပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။ အွန်ဟာ မကြာသေးခင်ကဘဲ သူ့ရဲ့ ဘွဲ့လွန်စာတမ်း “ရတနာကိုးစင်ခေတ် (1782-1932) ထိုင်းဘုရင့်နန်းတော်တွင်းမှ မွန်အမျိုးသမီးများ”ကို အပြီးသတ်ခဲ့တယ်။ သူက မွန်မိဖုရားတွေ အမြဲတမ်း ဘုရင့်သွေးကို ဝမ်းမှာလွယ်ချင်ကြတယ်။ ဒီနည်းနဲ့ ပိုပြီးမြင့်တဲ့ ဘဝတက်လမ်း အာမခံချက်ရှိအောင် လုပ်ကြကြောင်း အွန်က မှတ်ချက်ချပါတယ်။ မွန်မိဖုရား အားလုံးတွေထဲက မွန်မျိုးမွန်နွယ် မိဖုရား (၂၁)ပါးဟာ ချတ်ကရီမင်းဆက် မင်းသား၊ မင်းသမီးတွေရဲ့ မယ်တော်တွေ ဖြစ်လာကြတယ်။

ဘုရင်အက်ကာသက် (E. Ka-that) လက်ထက်မှာ အယုဒ္ဓယနန်းရောက် မွန်အမျိုးသမီးတွေထဲက တော်ဆွန်လာန်ဒါန်သုန်မွန် (Tao Sangkandarn Thargmon) ဆိုတဲ့ မွန်အမျိုးသမီးဟာ မင်းသားတပါးနဲ့ အဦးဆုံး စုလျားရစ်ပတ် ထိမ်းမြားခဲ့တယ်။ သူမဟာ တက်ဆက် (Thaksin) ဘုရင့်မှူးမတ် မဒေါက် (Ma-dod) ရဲ့ ညီမငယ်ဖြစ်တယ်။ သူမရဲ့ ချက်ကရီမင်းဆက်အတွက် သမီးဦးဟာ ပထမရာမမင်းရဲ့ မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်လာတယ်။ သူမကို နတ်စ် (Nak) လို့ လူသိများပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ ကရွမ်ဆွမ်ဒက်ဖရာအင်ဒရာမတ် (Krom Sondij Phra Indramart) ဘွဲ့တံဆိပ် ပေးသနားခြင်းခံ ရတယ်။ သူမကို အမာရင်တြာ မိဖုရားကြီး (Queen Amarintra) လို့လည်း ခေါ်ကြတယ်။ သူမရဲ့ ရင်သွေးတော် (၁၀) ပါးထဲက သားတော်ဟာ ဒုတိယရာမဘုရင် ဖြစ်လာတယ်။ ပထမရာမမင်းမှာ မိဖုရား (၂၈) ပါးရှိတဲ့အနက် (၇) ပါးက မွန်တွေဖြစ်ပြီး နတ်စ်က မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်တယ်။ ဒါဟာ မွန်ရိုးရာ ဓလေ့ထုံးတမ်းတွေနဲ့ ရင်သွေးတော်တွေကို မွေးမြူထိန်းကျောင်းနိုင်ဖို့ ဆွေမျိုးသင်္ဂဟ အမြောက်အများ နန်းတော်ရောက်လာဖို့ လမ်းခင်းပေးသလို ဖြစ်နေခဲ့တယ်။ အကျိုးဆက်အနေနဲ့ မွန်တွေရဲ့လက်မှာ ကြီးပြင်းလာခဲ့တဲ့ ဒုတိယရာမဟာ မွန်တွေကို သိပ်ချစ်မြတ်နိုးပြီး မွန်မိဖုရားလေးပါးနဲ့ ရင်သွေးရတနာတွေ ရရှိခဲ့တယ်။ အွန်ဟာ “1814 မှာ ဒုတိယရာမာမင်းဟာ သူရဲ့ (၁၀) နှစ်သား သားတော်မောင်းကွတ် (Mongkut) ကို ဗမာပြည်က နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထွက်ပြေးလာတဲ့ ဆွေမျိုးတော်တွေကို သွားကြိုဖို့ စေလွှတ်ခဲ့တယ်” လို့ပြောတယ်။ အဲဒီမောင်းကွတ်မင်းသားဟာ စတုတ္ထရာမာမင်းအနေနဲ့ နန်းဆက်ခံတဲ့အခါ မွန်မိဖုရား (၆) ပါး ရှိခဲ့တယ်။ သူရဲ့ မိဖုရားခေါင်ကြီးဟာ မွန်ဖြစ်ပြီး ဘွဲ့တော်က ကရွမ်ဆွမ်ဒက်ဖရာ သက်ဆီရင်တြာမတြာ (Krom Somdej Phara Thepseirintrama Taya) ဖြစ်တယ်။ သူမဟာ ရင်သွေးရတနာ (၄) ပါးထွန်းကားပြီး အနာဂါတ်မှာ ပဉ္စမရာမာမင်း ဖြစ်လာခဲ့ ချူလာလောင်ကွန် မင်းသား အပါအဝင် ဖြစ်တယ်။

ချူလာလောင်ကောင် မင်းသားဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက မွန်ဓလေ့ထုံးစံတွေနဲ့ ယဉ်ပါးနေခဲ့ပြီး ဒီယဉ်ကျေးမှုကို ချစ်မြတ်နိုးသူလည်း ဖြစ်တယ်။ သူဟာမွန်မိဖုရား (၂၆) ပါးထိ ရယူခဲ့တယ်။ သူရဲ့ မယ်တော်ဈာပနာအခမ်းအနားမှာ မွန်ယဉ်ကျေးမှုအဆိုအကအဖွဲ့ကို ဖြေဖျော်ခွင့်ပေးခဲ့တယ်။ ဒါဟာ မွန်အနုပညာရှင်တွေအနေနဲ့ ထိုင်းနန်းတော်တွင်း ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဖြေဖျော်ခွင့်ရတာ ဖြစ်တယ်။ မောင်းကွတ်ဘုရင်ရဲ့ မိဖုရားနဲ့ သားတော် သမီးတော်တွေအတွက် စာသင်ပေးရတဲ့ ဆရာမ အန်နာ (Anna Deonoroens) မိဖုရားခေါင်နဲ့ ပါတ်သက်ပြီး အတွေ့အကြုံ အများကြီး ရှိခဲ့တယ်။ သူမရဲ့ “အင်္ဂလိပ် အုပ်ချုပ်မှုနဲ့ ထိုင်းဘုရင့်နန်းတော်” စာအုပ်မှာ မိဖုရားခေါင်ရဲ့ အတွင်းရေးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခန်းတခန်စာ အသားပေး ရေးသားခဲ့တယ်။ သူမက မမွှေးငုံ (Hidden Perfume) လို့ခေါ်တဲ့ မိဖုရားတပါးဟာ နန်းတွင်းရေး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုနဲ့ အကျဉ်းချ ခံခဲ့ရတဲ့ အကြောင်း ရေးသားထားတယ်။ သူမရေးထားတဲ့အတိုင်းဆိုရင် “သူမဟာ သားတော်မောင်ကတဆင့် အရင်သူ့ဘကြီးတော် နေရာမှာ သူမရဲ့ နောင်တော်ကို ခန့်အပ်ဖို့ အသနားခံတယ်။ ဘုရင့်မင်းမြတ်က အဲဒီနေရာမှာ အခြားအမတ်တယောက် ရွေးထားပြီးသားဆိုတာ မသိရှာဘူးတဲ့။ အွန်က ရှင်းပြပါတယ်။ အဲဒီမမွှေးငုံဆိုသူဟာ ချာချွမ်မန်ဒါဆွန်စလင် (Chaochom Marnda Sonklin) ဖြစ်ပြီး မင်းသားကရစ်ဒါဖီဟန် (Kriradaphiharn) ရဲ့ မွန်မျိုးနွယ်မယ်တော်ဖြစ်တယ်။ သူက ဆက်ရှင်းပြပါတယ်။ “မင်းဆက်တိုင်းမှာ မွန်နန်းတွင်းသူတွေဟာ နိုင်ငံရေးမှာ ပါဝင်ပတ်သက်မှု ရှိကြတယ်။ တိုက်ရိုက်မဟုတ်ပေမဲ့ သြဇာအာဏာ အပြည့်ရှိကြတယ်။ မိဖုရားခေါင်ကြီး (သို့) မိဖုရားဖြစ်လာတဲ့ သူတိုင်း မိမိဆွေမျိုး သားချင်းတွေရဲ့ နန်းတွင်း ရာထူးတက်လမ်း ဖြောင့်ဖြူးဖို့ ကူညီကြတယ်။ ဒါကြောင့်မင်းသား မယ်တော်တွေနဲ့ ချတ်ကရီမင်းတွေက ဆက်နွယ်ဆင်းသက်သူ အားလုံးဟာ ထိုင်းနိုင်ငံရေးမှာ ကြီးစွာ ပါဝင်ပါတ်သက်မှု ရှိကြတယ်။”

မိဖုရား မမွှေးငုံအနေနဲ့ အမှန်တကယ် နခွန်ခေါ်နီကန်မြို့ (Maung Kakhon Kaunakan) စားလည်းဖြစ်စေချင်တာ သူ့မောင်တော်ဘဲ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမြို့က အခုဖရပရာဒင် (Phra Pradaeng) ခရိုင်ဖြစ်တယ်။ အင်နာဟာ မမွှေးငုံအတွက် ကြားဝင် ပြောဆိုပေးရာမှာ အောင်မြင်မှု ရခဲ့တယ်။ သူမကို အကျဉ်းကလွှတ်ပြီး စာဆက်သင်ခွင့် ပြုလိုက်တယ်။ ဒီအဖြစ်အပျက်မှန်ကြောင်း ၁၈၆၅ ခုနှစ် အင်နာဆီဘုရာင်မင်းမြတ် ရေးတဲ့ စာလွှာအရ သိရတယ်။ “သင့်ကိ အသိပေးချင်တာက သင့်ကျောင်းသူ မကလင် (Lady Klin) ကို ဘုရင့်ပြစ်ဒဏ်က လွတ်ငြိမ်းခွင့် ပေးလိုက်တာဘဲ ဖြစ်တယ်။” အဲဒီစာလွှာထဲမှာ ပါတယ်။

အင်နာရဲ့ စာအုပ်ထဲမှာ “ကျောင်းသူတယောက်အနေနဲ့ သူမဟာ ထူးထူးခြားခြား စာရုံစူးစိုက်မှုရှိပြီး လုံလဝိရိယလည်း ကောင်းပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်စာ အဖတ်နဲ့ဘာသာပြန်ရာမှာ တိုးတက်မှုဟာ အံ့မခန်းပါဘဲ”လို့ ရေးထားပါတယ်။ သူမရဲ့ ဘာသာပြန်ချက်များထဲမှာ ကျွန်ဆန့်ကျင်ရေးဝတ္ထု “ဦးလေးတွမ်” (Uncle Tom’s Calin)လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ အဲဒီစာအုပ်က မိဖုရားကို ကျွန်တွေပေါ် သက်ညှာကောင်းမွန်စွာ ပြုစုစောင့်ရှောက်ပြီး အခပေးမှုတွေ စတင်လာစေခဲ့ပါတယ်လို့ အွန်က ပြောပါတယ်။ သူမက ထိုင်းနိုင်ငံ ကျွန်ပြုမှု ဖျက်သိမ်းရေး ပထမဆုံးလိုလားသူများထဲမှာ ထည့်သွင့်နိုင်တယ်လို့လည်း ပြောတယ်။

စတုတ္ထ ရာမမင်းလက်ထက်မှာ တစ်လင်တစ်မယားစနစ် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ချမှတ်လာတာနဲ့အမျှ မွန်နန်းတွင်းသူတွေ အရေအတွက် ကျဆင်းခဲ့ရတယ်။ များစွာသော မွန်မိဖုရားဟောင်းတွေဟာ မွန်ဓလေ့ထုံစံကို ထိုင်းလူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်း ရောယှက်ပေါင်းစပ်နိုင်ဖို့ ကဏ္ဍတရပ်အနေနဲ့ ဆက်လက်ပါဝင်ခဲ့ကြတယ်။

“မွန်တွေရဲ့၊ ဘာသာရေး၊ အနုပညာနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဟာ နန်းတွင်းကနေ အရပ်ထဲကို ပျံ့နှံ့သွားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လည်းဆိုတော့ အတိတ်နဲ့ ပစ္စုပ္ပန်က ထိုင်းအုပ်ချုပ်ရေးမှာ ပါဝင်သူများစွာဟာ မွန်မျိုးနွယ်တွေ ဖြစ်လို့ပါဘဲ”လို့ အွန်က မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

(27/ 10/ 07 ရက်နေ့ထုတ် The Nation သတင်းစာပါ Suthatra Bhimiphrabhas ရဲ့ Mon Lives and Mothers of Kings ကို ပြန်ဆိုပါတယ်။


ဖိုးသူတော် (www.phothutaw.com)
Credit:Lwin Pyin
 
 
ေန႔စဥ္သတင္းအသစ္မ်ားကို Email ပို႔ေပးပါမည္။
သင္၏ Gmail ကို ေအာက္တြင္ ျဖည့္စြက္၍ Submit လုပ္ပါ။
 
 
Top