Property Expo
×

 ၁၉ ရာစု၊ တ႐ုတ္ဧကရီ ဘု ရင္မႀကီး ဒိုေဝဂါဆီဇီကစလို႔ ဒီေန႔ ေခတ္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားေတြပါ လိုလားတပ္မက္တဲ့ ရတနာတစ္ မ်ိဳးကေတာ့ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္း ပါပဲ။ Imperial Jadeလုိ႔ ေခၚ ေဝၚတဲ့ ျမန္မာျပည္ထြက္ေက်ာက္ စိမ္းဟာ ကမၻာေပၚမွာ တန္ဖိုးအ ႀကီးဆံုး ေက်ာက္စိမ္းေတြ ျဖစ္ပါ တယ္။ ၾကည္လင္မႈ အရေရာ၊ အေရာင္အဆင္းအရပါ အရည္ အေသြးေကာင္းမြန္လြန္းတာေၾကာင့္ ေက်ာက္စိမ္းေတြကို မက္မက္ေမာေမာရွိလွတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားေတြက ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းကို ပိုၿပီး အာ႐ံုက်က်တာ မဆန္းပါဘူး။ တ႐ုတ္ျပည္တြင္းမွာထြက္ ရွိ တဲ့ ေက်ာက္စိမ္းကေတာ့ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းထက္ ပိုေပါၿပီး အ ေရာင္ကလည္း ေရညႇိစိမ္းဆန္ၿပီး လူႀကိဳက္နည္းပါတယ္။

တ႐ုတ္ ပေဒသရာဇ္ နန္း ေတာ္ေတြမွာ ထူးကဲမြန္ျမတ္တဲ့ ရတနာတစ္ပါးအျဖစ္ အလွဆင္ ေလ့ရွိေပမယ့္ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္း ဟာ ျခားနားလြန္းတဲ့ ဇာတိပတ္ ဝန္းက်င္မ်ိဳးက ေပၚထြက္လာတာ ပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းက သတၱဳတူးေဖာ္တဲ့ ၿမိဳ႕ေတြမွာ ေရ မေဆးေက်ာက္သမားေတြဟာ ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းလြန္းတဲ့ ပတ္ ဝန္းက်င္မွာ ရွင္သန္ရင္း ဝမ္းစာရွာေနၾကရတယ္။ ေရမေဆးေက်ာက္သမားေတြဆိုတာက ကမၻာ့အႀကီးမားဆံုး ေက်ာက္စိမ္းထြက္ရွိရာ ရပ္ဝန္းျဖစ္တဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႔ေဒသမွာ သတၱဳတူးေဖာ္ေရး ကုမၸဏီႀကီးေတြက စြန္႔ပစ္သြားတဲ့ ေျမစာခဲေတြၾကားက ေက်ာက္စိမ္းေတြကို လုိက္လံရွာေဖြ စုေဆာင္းေကာက္ယူသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အရည္အေသြးေကာင္းတဲ့ ေက်ာက္စိမ္း အတိုအစေလးေတြရရင္ သူတို႔က ကုန္သည္ေတြ၊ သ တၱဳ တူးေဖာ္သူေတြဆီျပန္ေရာင္းခ်ၾကတယ္။


ေက်ာက္စိမ္းအေရာင္တင္ေနစဥ္  ( Bloomberg)

Global Witnessက ၂၀၁၅ အတြင္း ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေက်ာက္စိမ္းအ မ်ားစုဟာ ဖားကန္႔က ထြက္ရွိတာ ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ေစ်းကြက္ထဲ ေမွာင္ ခို လမ္းေၾကာင္းေတြကေန ဝင္ ေရာက္သြားေလ့ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ ျပထားပါတယ္။ Global Witness က စံုစမ္းေကာက္ယူထားတဲ့ အ ခ်က္အလက္ေတြကို ကိုးကားၿပီး ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းရဲ႕ ဝင္ေငြဟာ ၂၀၁၄ တစ္ႏွစ္တည္း မွာတင္ ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလီယံ ေလာက္ရွိမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းပါတယ္။ ဒါဟာ တစ္ႏုိင္ငံလံုး GDP တန္ဖိုးရဲ႕ ထက္ဝက္နီးပါး ရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရးက႑အတြက္ အစိုးရ အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ စရိတ္ထက္ ၄၆ ဆ ပိုမ်ားတယ္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ က်င္းပတဲ့ေက်ာက္စိမ္း ကုန္စည္ျပပြဲမွာေတာ့ အရည္အေသြး အရမ္းေကာင္းတဲ့ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းတံုးႀကီး တစ္တံုးတည္းကို ယူ႐ိုသန္း ၆၀ နဲ႔ေစ်းေပးဝယ္ယူတာ မ်ိဳးရွိခဲ့တယ္လုိ႔သတင္းထြက္ေပၚခဲ့တယ္။

ဇြန္လမွာေတာ့ ေက်ာက္စိမ္း ကုန္သည္ေတြ စုထားတဲ့ အဖဲြ႕အ စည္းတစ္ခုရဲ႕ ေဖာ္ထုတ္ စြပ္စြဲမႈ ေၾကာင့္ ျမန္မာ့ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ ငန္းကို ႏုိင္ငံတကာက အာ႐ံုပို စိုက္မိလာတယ္။ ေက်ာက္စိမ္း ကုန္သည္ေတြက အရင္အစိုးရ လက္ထက္ အရာရွိႀကီးတခ်ိဳ႕ဟာ ေခါင္းစဥ္အမ်ိဳးမ်ိဳးတပ္ၿပီး ေက်ာက္ မ်က္ျပပြဲ ရန္ပံုေငြေတြထဲက ေဒၚလာ ၉၆ သန္းေလာက္ကို အလြဲသံုးစားလုပ္ခဲ့တယ္လုိ႔ တိုင္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ အစိုးရကလည္း အလ်င္အျမန္ပဲ စံုစမ္းမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့အခါ ေရတပ္ဦးစီးမွဴးေဟာင္းနဲ႔ ဝန္ႀကီးတစ္ဦး အပါအဝင္သက္ဆိုင္ရာ အရာရွိေတြက ဥပေဒေဘာင္ထဲကပဲ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့အေျဖမ်ိဳး ထြက္ေပၚလာပါတယ္။

Global Witnessရဲ႕ အႀကီး တန္း သုေတသီတစ္ေယာက္ျဖစ္ တဲ့ ဂ်ဴမန္ကြတ္ဘာကေတာ့ ဒီ လုပ္ငန္းနယ္ပယ္ဟာ အသိခက္ ေနဆဲျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆိုတယ္။‘‘အဲဒီ မွာ ဆို႐ိုးလိုေတာင္ ျဖစ္ေနတာ ေတာင္ ရွိတယ္ရွင့္။ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈေလးမွ မပါလုိက္ရင္ ေသ ခ်ာ အလုပ္မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာမ်ိဳး ပါ’’လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။

အစိုးရကို တိုင္ၾကားခဲ့တဲ့ အ ဖြဲ႕မွာ တစ္ဦးအပါအဝင္ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္စိမ္းကုမၸဏီ KIC Group ဥကၠ႒ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဦးကေတာ့ အလြဲသံုးစား အလုပ္ခံရေၾကာင္း အေထာက္အထားေတြ အခိုင္အ မာရွိေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ‘‘ကၽြန္ေတာ့္ဆီမွာ အဲဒီေငြေတြကို ဘယ္လို သံုးလုိက္သလဲဆိုတာ အေသးစိတ္ မွတ္တမ္းတင္ထား တဲ့ ေျပစာေတြရွိတယ္။ အဲဒါေတြ ကို အေသးစိတ္ ျပန္စစ္ၾကည့္။ ေငြေတြကို ဘယ္လိုသံုးခဲ့သလဲ၊ ဘယ္လို ကိုယ္က်ိဳးရွာခဲ့သလဲ ဆို တာကို ျမင္လိမ့္မယ္’’လုိ႔ ဦးေက်ာ္ ေက်ာ္ဦးက ဆိုတယ္။ Financial Timesက အဲဒီ ေျပစာေတြထဲက တခ်ိဳ႕ကို ဘာသာျပန္ စစ္ေဆး ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ရန္ပံုေငြထဲက ေငြေၾကးေတြကို ႏုိင္ငံေရးသမား ေတြနဲ႔ စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ထုတ္ယူသြားတယ္လုိ႔ ေကာက္ ခ်က္ခ်ခဲ့တယ္။

ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္း ကရရွိတဲ့ ဝင္ေငြဟာ မ်ားျပားလြန္း ေပမယ့္ ႏုိင္ငံရဲ႕ေဒသတြင္း စီးပြား ေရး နယ္ပယ္ထဲ ဝင္ေရာက္လာမႈ ကေတာ့ အင္မတန္ နည္းပါးေနဆဲ ပါ။ ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ အဆိုအရ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းကို အဓိက လက္ဝါးႀကီး အုပ္ထား တာက တ႐ုတ္ပိုင္ ကုမၸဏီႀကီး ေတြ ျဖစ္ၾကၿပီး ဝယ္လက္အမ်ားစု ကလည္း တ႐ုတ္၊ ေဟာင္ေကာင္ နဲ႔ ထုိင္ဝမ္တို႔က ေရာက္ရွိလာၾက သူေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကထိ ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တိက်တဲ့အေကာက္ ခြန္ စည္းမ်ဥ္းမ်ိဳး မရွိခဲ့ဘူး။ မႏွစ္ ကစလုိ႔ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ပို႔ ကုန္ေတြကို ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္း အခြန္ စည္းၾကပ္ဖို႔ သတ္မွတ္လုိက္တာ ကိုလည္း ေရွာင္လႊဲဖုိ႔ နည္းလမ္း ေတြက ရွိေနၿပီးသားပါ။


ေက်ာက္စိမ္းအရည္အေသြး စစ္ေဆးေနစဥ္ (Bloomberg)

အခြန္ေရွာင္ဖို႔အတြက္ သတၱဳ တြင္း လုပ္ငန္းေတြက ေက်ာက္ စိမ္းေတြကို မွတ္ပံုတင္ၾကေပမယ့္ အေယာင္ျပ ကုမၸဏီေတြကေန တစ္ဆင့္ အေရာင္းအဝယ္ျပဳလုပ္ ျပၿပီး ေစ်းႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ထား တယ္။ ႐ႈပ္ေထြးေပြလီမႈေတြ မ်ား ေျမာင္လွတဲ့ ဒီေက်ာက္စိမ္းလုပ္ ငန္းမွာ အက်င့္ပ်က္မႈေတြ စိမ့္ဝင စြဲၿမဲေနသလို တိုင္းရင္းသား လက္ နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြနဲ႔လည္းဆက္ႏႊယ္မႈေတြ ရွိေနေၾကာင္း၊ ၂၀၁၄ တစ္ႏွစ္တည္းမွာတင္ သတၱဳတြင္းတူးေဖာ္မႈ လုပ္ငန္းေတြကေန ေဒၚလာ ၆ ဒသမ ၂ ဘီလီယံေလာက္ အခြန္ေငြ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း Global Witness က ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

‘‘ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အေတာ အတြင္းမွာ အာဏာပိုင္ေရေပၚဆီ အသိုက္အဝန္းဟာ ျမန္မာ့ ေက်ာက္စိမ္း သယံဇာတေတြကို ကိုယ္က်ိဳးအတြက္ ထုတ္ယူသံုးစြဲ ေနခဲ့ၿပီး ျပည္သူအမ်ားစုကေတာ့ ထိခုိက္ နစ္နာခဲ့ရတယ္’’လုိ႔ ကြတ္ ဘာက ေျပာပါတယ္။ ‘‘ေက်ာက္ စိမ္း သယံဇာတေတြကို အထိန္း အကြပ္မရွိ ထုတ္ယူ တူးေဖာ္တဲ့ အက်ိဳးဆက္ကေတာ့ ေျမၿပိဳမႈေတြ ျဖစ္ပြားၿပီး သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္ကို ဆိုးဆိုးရြားရြား ထိခုိက္လာေစတယ္။ ေဒသခံေတြအတြက္ဒုကၡမ်ိဳးစံု ႀကံဳလာရတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာလည္း လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ စစ္မီးေတာက္ေလာင္ေနတယ္’’လုိ႔ လည္း သူက ဆိုတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈဟာ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ ေတြမွာ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာသလို ေက်ာက္စိမ္းအေပၚ ေတာင္းဆိုမႈ ကလည္း ျမင့္တက္လာေၾကာင္း ကုလသမဂၢ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြက ၫႊန္ျပေန ပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနကပဲ ဖားကန္႔မွာ ရွိေနတဲ့ ေကအုိင္ေအ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္ထား တဲ့ ေက်ာက္စိမ္းတြင္းေတြကို စစ္ အစိုးရက သိမ္းယူဖုိ႔ တြန္းအားျဖစ္ လာေစတယ္။ ေကအိုင္ေအဟာ ေဒသတြင္း ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ အတြက္ ေတာင္းဆိုေနတဲ့ လက္ နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းပါ။ အခု ေတာ့ တပ္မေတာ္ အရာရွိႀကီးေတြဟာ အဖိုးအတန္ဆံုးေက်ာက္ စိမ္းထြက္ရွိရာ သတၱဳတြင္းေနရာ အမ်ားစုကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားလိုက္ ပါၿပီ။ ၿပီးေတာ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေတြနဲ႔ ခ႐ိုနီလုပ္ ငန္းရွင္ေတြကို ခြဲေဝေပးခဲ့တယ္လုိ႔ Global Witnessက ေဖာ္ျပထား တယ္။

ေက်ာက္စိမ္း ထုတ္လုပ္မႈ အရွိန္ျမင့္တက္လာတာနဲ႔အမွ် အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈေတြ နက္ နက္႐ိႈင္း႐ိႈင္း ေပၚေပါက္လာသလို လူမႈေရးနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ မွာ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈႀကီး ေတြလည္း ျဖစ္လာတယ္။ မႏွစ္ က စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုၿပိဳက်မႈ တစ္ခု တည္းမွာတင္ ေရမေဆးေက်ာက္ ရွာသူ ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ အ သက္ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရတယ္။ အဲဒီျဖစ္ရပ္ ေၾကာင့္ပဲ သတၱဳတြင္း ဒုတိယဝန္ ႀကီးအေနနဲ႔ ဖားကန္႔မွာ ေက်ာက္ စိမ္းတူးေဖာ္မႈေတြ ရပ္ဆိုင္းဖို႔ အ ဆိုျပဳလာရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဒသခံ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြက ေရမ ေဆးေက်ာက္ရွာေဖြသူ အားလံုး ရဲ႕ သံုးပံုႏွစ္ပံုေလာက္ဟာ ဘိန္းစြဲ ေနၾကတယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းပါတယ္။ မုိင္းဧရိယာေတြမွာ မူးယစ္ေဆး ကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေရာင္းခ်ေန တာ မဆန္းဘူးလို႔လည္း သိရပါ တယ္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ အရပ္သား အစိုးရတက္လာၿပီး ႏွစ္ ၅၀ နီးပါး ၾကာျမင့္ခဲ့တဲ့ စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အဆံုးသတ္သြားတဲ့တိုင္ အေမရိ ကန္က အေရးယူ ပိတ္ဆို႔ထားတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမိတက္ အပါအဝင္ စစ္တပ္ အရာရွိႀကီး ေတြ၊ ဆက္စပ္ ကုမၸဏီႀကီးေတြ ကပဲ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္းဝယ္မႈ၊ တူးေဖာ္မႈ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ပါမစ္ခ် ထားေပးမႈေတြကို ဆက္ၿပီး ထိန္း ခ်ဳပ္ထားခဲ့တယ္လုိ႔ ေလ့လာသူ ေတြက ေျပာပါတယ္။

Extractive Industries Transparency Initiativeရဲ႕ အဖဲြ႕ဝင္ ႏုိင္ငံတစ္ခု အေနနဲ႔ ၂၀၁၇၊ ဇန္နဝါရီမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဟာ ေက်ာက္စိမ္းကုမၸဏီေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈ ေနာက္ခံေတြနဲ႔ သတၱဳ တူးေဖာ္မႈ ဥပေဒသတ္မွတ္ခ်က္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ေတြကို ထုတ္ျပန္ဖုိ႔ သေဘာတူ ထားပါတယ္။ အစိုးရရဲ႕ စံႏႈန္း ထိန္းခ်ဳပ္ရာ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာ လုပ္ ငန္းက ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ ေက်ာက္ မ်က္ရတနာ တူးေဖာ္ခြင့္ ပါမစ္ခ် ထားေပးမႈ ၃၀၀ ေက်ာ္ဟာ အခု လအတြင္း သက္တမ္းကုန္ဆံုး မယ္လုိ႔ ေၾကညာပါတယ္။ ၿပီး ေတာ့ ပါမစ္အသစ္ေတြ ခ်ထား ေပးမႈကို တရားဝင္ ဆိုင္းငံ့ထား မယ့္ အစီအစဥ္ကိုလည္း ဇူလုိင္ လကတည္းက အတည္ျပဳထား ၿပီးသားပါ။

ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာ လုပ္ငန္းဟာ ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲကို က်င္းပခဲ့သလို လက္ေအာက္ခံ အက်ိဳးတူ ပူးေပါင္းမႈလုပ္ငန္းေတြ ကိုေရာ၊ ဖားကန္႔ေဒသတစ္ဝိုက္ မွာ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ေနတဲ့ ပုဂၢ လိက ေက်ာက္စိမ္းကုမၸဏီေတြကိုပါ စိစစ္အကဲျဖတ္တဲ့ တာဝန္ကိုလည္း ပူးတြဲရယူခဲ့တယ္။ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အားနည္းလြန္းတယ္လုိ႔ ေဝဖန္ေနတဲ့ ေလ့လာသူေတြအတြက္ အံ့ဩတုန္လႈပ္စရာ အေျပာင္းအလဲတစ္ခုကေတာ့ စက္တင္ဘာလမွာ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ အေမရိကန္ သမၼတ ဘားရက္အိုဘားမားဟာ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ဝါရွင္တန္မွာေတြ႕ဆံုရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚစီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈေတြ႐ုပ္သိမ္းေတာ့မယ္လုိ႔ အတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာ လုပ္ငန္းအေပၚ ပိတ္ဆို႔မႈေတြပါ ကင္းလြတ္သြားေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အာဏာရ အမ်ိဳးသား ဒီမို ကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ ကခ်င္ျပည္ နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလွဆန္းဟာ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ ငန္းမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ပိုအား ေကာင္းလာေအာင္ ဦးေဆာင္ႀကိဳး ပမ္းေနသူ တစ္ေယာက္ပါ။ အခု  လက္ရွိ ေဖာ္ထုတ္ သိရွိလာရ တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ကေတာင္ အေပၚယံ အဆင့္ ေလာက္ပဲ ရွိေသးတယ္လုိ႔ သူက ဝန္ခံပါတယ္။ ‘‘ကုမၸဏီေတြ အ ခ်င္းခ်င္း အေဝမတည့္ဘဲ အျငင္း အခံုျဖစ္ေတာ့မွ ဒီလို အက်င့္ပ်က္ မႈကိစၥေတြအေၾကာင္း အေသး စိတ္ ၾကားလာရတာပါ’’လုိ႔ ဦးလွ ဆန္းက ေျပာတယ္။

ျမန္မာ့ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ လုပ္ငန္းမွာလည္း လႊမ္းမိုးမႈနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္တယ္ လုိ႔ အင္န္ဂ်ီအို အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ သဘာဝ သယံဇာတ စီမံ ခန္႔ခြဲမႈ အဖဲြ႕က မက္သ႐ူးဆာလို မြန္က ေျပာပါတယ္။ ‘‘ျမန္မာ့ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ လုပ္ငန္းရဲ႕ တာဝန္ယူမႈကေတာ့ ျပတ္ျပတ္ သားသား မရွိေသးဘူး။ ဒီအဖြဲ႕အ စည္းေတြဟာ အေရးပါတဲ့အခ်က္ အလက္ေတြ၊ မွတ္တမ္းေတြကို မထုတ္ျပန္ခဲ့ဘူး။ ဥပမာ-ျမန္မာ့ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ဥပေဒလို မ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ လုပ္ငန္းဆုိင္ရာ လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ ႏွစ္ပတ္လည္ အ စီရင္ခံစာလုိမ်ိဳးေတြေပါ့’’လုိ႔ သူ က မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့တယ္။ ျမန္မာ့ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ လုပ္ငန္းရဲ႕ တာဝန္ရွိသူေတြကေတာ့ ဒီကိစၥအေပၚတံု႔ျပန္မွတ္ခ်က္မေပးခဲ့ပါဘူး။

တျခား စိုးရိမ္ရမယ့္ ကိစၥက ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာ လုပ္ ငန္းအေနနဲ႔ ေငြေၾကးလည္ပတ္ မႈကို ခဲြထုတ္လုိက္ၿပီး အမ်ားအ ျမင္မွာ ေစ့ေစ့စပ္စပ္ စစ္ေဆးလုိ႔ မရႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္လာႏုိင္ တယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္မ်ိဳးပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုး EITI အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာ့ေက်ာက္ မ်က္ရတနာလုပ္ငန္းဟာ တရား ဝင္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ေရာင္း ဝယ္မႈ လုပ္ငန္းအားလံုးရဲ႕ ဝင္ေငြ ထက္ဝက္ေက်ာ္ျဖစ္တဲ့ ေဒၚလာ သန္း ၂၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏုိင္ဆဲလုိ႔ သိရပါ တယ္။ ဆာလိုမန္ကေတာ့ ဒီ တြက္ခ်က္မႈဟာ ေတာ္႐ံုသင့္႐ံု ပမာဏေလာက္သာ ျဖစ္မယ္လုိ႔ သံုးသပ္ခဲ့တယ္။ တကယ္ေတာ့ ေငြေၾကးပမာဏ ကိန္းဂဏန္းဟာ ေဒၚလာ သန္း ၆၅၀ ေလာက္ထိ ရွိႏုိင္တယ္လုိ႔ သူက ဆိုတယ္။

ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဦးကေတာ့ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္း အေပၚ တ ႐ုတ္ရဲ႕ ေတာင္းဆိုမႈ ျမင့္တက္ ေနဆဲျဖစ္တာေၾကာင့္ ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈ စံႏႈန္းေတြ ပိုေကာင္းမြန္ လာဖုိ႔ လိုအပ္ေၾကာင္း တိုက္တြန္း ပါတယ္။‘‘ဥပေဒ ခ်ိဳးေဖာက္သူ ေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား အ ေရးယူဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ အကူ အညီမရဘဲ ဒီကိစၥကို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးေလ။ တကယ္လုိ႔ သူတို႔က ဒီကိစၥမွာ ပါ ဝင္လာၿပီး အေရးယူေဆာင္ရြက္ မႈေတြကို ေထာက္ပံ့ကူညီခဲ့ရင္ ေတာ့ အေျခအေနေတြ ေျပာင္း လဲသြားတာမ်ိဳး ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ပါလိမ့္မယ္’’လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

ဖိုးသူေတာ္ (www.phothutaw.com)
Credit:7Day Daily
 
 
ေန႔စဥ္သတင္းအသစ္မ်ားကို Email ပို႔ေပးပါမည္။
သင္၏ Gmail ကို ေအာက္တြင္ ျဖည့္စြက္၍ Submit လုပ္ပါ။
 
 
Top